Miyom Tedavileri: İlaç, Ameliyat ve Ameliyatsız Seçenekler

Tedaviler kısa karşılaştırma

1. Tedavisiz takip

Belirti vermeyen, tanısal açıdan şüpheli görünmeyen miyomlarda takip en doğru tedavi olabilir. Bu “ihmal etmek” değildir. Kanama, ağrı ve bası sorgulanır; ultrason ölçümleri karşılaştırılır ve gerektiğinde hemogram kontrol edilir.

Takip aralığı herkes için aynı değildir. Yeni tanı, menopoz durumu, boyut ve önceki büyüme hızına göre belirlenir.

2. Hormon içermeyen ilaçlar

Adet kanamasını azaltan bazı ilaçlar yalnızca kanamalı günlerde kullanılabilir. Ağrı kesici ve antiinflamatuvar ilaçlar adet sancısını azaltabilir. Bunlar miyomu eritmez; şikâyeti kontrol etmeyi amaçlar.

Pıhtı öyküsü, mide-böbrek hastalığı ve kullanılan diğer ilaçlar nedeniyle kişiye özel reçete gerekir.

3. Hormonal tedaviler

Doğum kontrol hapları veya progesteron temelli seçenekler bazı hastalarda kanamayı düzenleyebilir. Rahim iç boşluğu uygunsa levonorgestrel içeren rahim içi sistem yoğun kanamayı azaltabilir. Büyük submüköz miyom veya belirgin kavite bozukluğunda yerleşim ve etkinlik sorunları olabilir.

Hormonal tedavinin miyomu kalıcı olarak yok etmesi beklenmez.

4. Miyomu geçici küçülten tedaviler

GnRH agonisti veya antagonisti temelli tedaviler östrojen etkisini geçici azaltarak kanamayı durdurabilir ve miyomu küçültebilir. Ameliyat öncesi kansızlığın düzeltilmesi, miyomun küçültülmesi veya menopoza yakın hastada zaman kazanılması amacıyla kullanılabilir.

Sıcak basması, kemik kaybı ve diğer düşük östrojen belirtileri nedeniyle süre ve ek hormon desteği hekim tarafından planlanır. Tedavi bırakıldığında miyom yeniden büyüyebilir.

5. Miyomektomi

Yalnızca miyomların çıkarıldığı rahim koruyucu cerrahidir. Rahim içine uzanan miyomlarda histeroskopik; uygun duvar veya dış yüzey miyomlarında laparoskopik; karmaşık, çok büyük veya çok sayıda miyomda açık yöntem kullanılabilir.

Miyomektomi mevcut miyomları çıkarır fakat yeni miyom oluşmasını engellemez.

6. Histerektomi

Rahmin alınmasıdır ve miyomun yeniden oluşmasını engelleyen kesin tedavidir. Gebelik mümkün olmaz. Yumurtalıkların alınması ayrı bir karardır; miyom nedeniyle rahim alınması otomatik olarak yumurtalıkların da alınması anlamına gelmez.

7. Uterin arter embolizasyonu

Girişimsel radyoloji tarafından, miyomu besleyen rahim damarlarına küçük parçacıklar verilerek kan akımının azaltılmasıdır. Miyom zamanla küçülebilir ve kanama azalabilir.

Olası avantajı büyük karın kesisi olmamasıdır. İşlem sonrası belirgin ağrı, ateş, enfeksiyon, akıntı ve yeniden girişim gereksinimi olabilir. Yumurtalık fonksiyonu ve gebelik sonuçları özellikle çocuk isteyen hastalarda ayrıntılı konuşulmalıdır.

8. HIFU veya MR eşliğinde odaklanmış ultrason

Vücut dışından odaklanan ultrason enerjisiyle miyom dokusunda ısı hasarı oluşturmayı amaçlar. Her merkezde bulunmaz; miyomun yeri, bağırsak ve kemiklerle ilişkisi, sayı ve boyut uygunluğu belirler. Miyom çıkarılmaz ve tüm hastalar aday değildir.

9. Radyofrekans ablasyon

Laparoskopik veya rahim içinden uygulanan sistemlerle miyoma kontrollü enerji verilerek küçülme hedeflenir. Teknolojiye erişim, hasta seçimi, maliyet ve gelecekte gebelik verileri yönteme göre değişir.

“İlaçsız miyom tedavisi” ne demektir?

Bu ifade internette üç farklı anlamda kullanılır:

1. Hiç tedavi kullanmadan takip: Şikâyetsiz hastada mümkündür.
2. Ameliyatsız girişim: Embolizasyon, HIFU veya ablasyon gibi yöntemlerdir.
3. Bitkisel yöntem: Miyomu erittiği kanıtlanmış bitkisel tedavi yoktur.

Bu nedenle hasta hangi hedefi istediğini açıklamalıdır: kanamayı azaltmak mı, miyomu küçültmek mi, rahmi korumak mı, gebelik planlamak mı?

Hangi tedavi nasıl seçilir?

• Yaş ve menopoza yakınlık,
• Kanama, ağrı ve bası şiddeti,
• Kansızlığın derecesi,
• Miyomun sayı, boyut ve konumu,
• Rahim iç boşluğunun etkilenmesi,
• Gebelik isteği,
• Önceki tedaviler,
• Ameliyat ve anestezi riskleri,
• Hastanın rahim koruma tercihi.