İçeriğe geç
Doç. Dr. Deniz Şimşek logosu

İnfertilite (Kısırlık)

Spermiogram

Bursa spermiogram randevusu nasıl alınır, fiyatı ne kadar, kaç gün perhiz gerekir? Sperm örneği nasıl verilir, nelere bakılır, sonuçlar nasıl yorumlanır? Spermiogram hakkında tüm sorular.

Son güncellenme:Tıbbi olarak inceleyen:Doç. Dr. Deniz Şimşek
Spermiogram (Sperm Testi) — Doç. Dr. Deniz Şimşek, Bursa

Spermiogram veya semen analizi, erkeğin üreme potansiyelinin değerlendirilmesinde kullanılan temel laboratuvar testidir. Testte yalnızca sperm sayısına değil; semen hacmi, sperm yoğunluğu, toplam sperm sayısı, hareketlilik, ileri hareketlilik ve morfoloji gibi birçok parametreye birlikte bakılır.

Gebe kalamama araştırmasında yalnızca kadının değerlendirilmesi doğru değildir.

Kadın ve erkek partnerin değerlendirmesi mümkün olduğunca eş zamanlı başlamalıdır.

Erkek değerlendirmesinde ilk basamak testlerin başında spermiogram gelir.

Spermiogram nedir?

Spermiogram, ejakülat içerisindeki sperm hücrelerinin sayısını, hareketini, yapısını ve semenin bazı fiziksel özelliklerini değerlendiren laboratuvar incelemesidir.

“Spermiogram”, “sperm testi”, “semen analizi” ve halk arasında kullanılan “sperm sayımı” ifadeleri çoğunlukla aynı temel incelemeyi anlatır.

Ancak spermiogram yalnızca:

“Kaç sperm var?”

sorusuna cevap vermez.

Sperm hücrelerinin hareketi, şekli ve toplam ejakülat içerisindeki sayısı da fertilite açısından önemlidir.

Spermiogram neden yapılır?

Spermiogram en sık gebe kalamama araştırmasında erkek faktörünü değerlendirmek amacıyla yapılır.

İnfertilite yalnızca kadına ait bir problem değildir.

Bu nedenle çift değerlendirilirken genellikle:

  • Kadının yumurtlama durumu
  • Yumurtalık rezervi
  • Ultrason değerlendirmesi
  • Gerektiğinde HSG ile tüpler
  • Erkekte spermiogram

birlikte değerlendirilir.

Spermiogram ayrıca bazı erkeklerde:

  • Varikosel değerlendirmesi
  • Erkek infertilitesi tedavisinin takibi
  • Bazı cerrahiler sonrası kontrol
  • Üreme sağlığı değerlendirmesi

amacıyla da istenebilir.

Spermiogram randevusu nasıl alınır?

Spermiogram için laboratuvarın örnek kabul ettiği gün ve saat öğrenilerek randevu planlanmalıdır.

Randevu alırken özellikle şu bilgileri sorun:

  • Kaç günlük cinsel perhiz gerekiyor?
  • Örnek hastanede mi verilecek?
  • Örnek verme odası var mı?
  • Evden örnek kabul ediliyor mu?
  • Randevu gerekiyor mu?
  • Örnek hangi saatlerde kabul ediliyor?
  • Sonuç aynı gün çıkar mı?
  • Sperm morfolojisi ayrıca değerlendiriliyor mu?
  • Test ücretine hangi incelemeler dahil?
  • Ödeme ve kayıt işlemi nerede yapılıyor?

Çünkü spermiogram, herhangi bir saatte kan verip çıkılan standart bir laboratuvar testi gibi planlanmamalıdır.

Örneğin laboratuvara hızlı ulaşması ve doğru koşullarda incelenmesi gerekir.

Bursa'da spermiogram randevusu nasıl alınır?

Bursa'da sperm testi yaptırmadan önce örneğin nerede verileceğini ve laboratuvarın çalışma düzenini öğrenmek önemlidir.

Özellikle ilk kez spermiogram yaptıracak erkeklerde mahremiyet ve işlem ortamı ciddi kaygı oluşturabilir.

Bu nedenle randevu sırasında:

“Örneği nerede vereceğim?”

sorusunu çekinmeden sorun.

İyi organize edilmiş bir süreçte hastaya örneğin nasıl alınacağı, nereye teslim edileceği ve ne kadar sürede ulaştırılması gerektiği önceden açıklanmalıdır.

Spermiogram fiyatı ne kadar?

Spermiogram fiyatı laboratuvara, yapılan analiz kapsamına ve ek testlere göre değişebilir.

Temel semen analizi ile;

  • ayrıntılı morfoloji,
  • sperm DNA fragmentasyonu,
  • kültür,
  • özel fonksiyon testleri

aynı inceleme değildir.

Bu nedenle fiyat sorarken:

“Bu ücret standart spermiogramın tamamını mı kapsıyor?”

diye sormak önemlidir.

Bursa spermiogram fiyatı ne kadar?

Bursa'da spermiogram fiyatları hastane veya laboratuvara ve raporlanan parametrelere göre değişebilir.

Güncel ücret araştırılırken yalnızca rakama değil, test kapsamında:

  • Konsantrasyon
  • Total sperm sayısı
  • Motilite
  • Progresif motilite
  • Morfoloji

gibi temel parametrelerin bulunup bulunmadığına da bakılmalıdır.

Bazı ileri sperm testleri ayrıca ücretlendirilebilir.

Spermiogramda nelere bakılır?

Standart semen analizinde semen hacmi, sperm konsantrasyonu, toplam sperm sayısı, hareketlilik ve morfoloji başta olmak üzere birçok özellik değerlendirilir.

Temel parametreler şunlardır:

Semen hacmi

Ejakülasyonla çıkan toplam sıvı miktarıdır.

Sperm konsantrasyonu

Bir mililitre semen içerisindeki sperm sayısını ifade eder.

Toplam sperm sayısı

Tek bir ejakülat içerisindeki toplam sperm sayısıdır.

Total motilite

Hareket eden bütün sperm hücrelerinin oranıdır.

Progresif motilite

İleri doğru hareket edebilen sperm hücrelerinin oranıdır.

Morfoloji

Sperm hücrelerinin şekil ve yapısal özelliklerinin değerlendirilmesidir.

Vitalite

Gerekli durumlarda sperm hücrelerinin canlı olup olmadığı değerlendirilir.

Semenin fiziksel özellikleri

Laboratuvara göre;

  • sıvılaşma,
  • viskozite,
  • görünüm,
  • pH

gibi parametreler de raporlanabilir.

WHO'nun güncel laboratuvar kılavuzu semen analizinin standardize biçimde yapılmasını özellikle vurgulamaktadır.

Spermiogramda normal değerler kaç olmalı?

WHO 2021 referans dağılımında alt beşinci persentil değerleri sperm konsantrasyonu için yaklaşık 16 milyon/mL, toplam sperm sayısı için 39 milyon/ejakülat, total hareketlilik için %42, progresif hareketlilik için %30 ve normal morfoloji için %4'tür.

Yaklaşık referans değerler:

  • Semen hacmi: 1,4 mL
  • Sperm konsantrasyonu: 16 milyon/mL
  • Toplam sperm sayısı: 39 milyon/ejakülat
  • Total motilite: %42
  • Progresif motilite: %30
  • Morfolojik normal form: %4
  • Vitalite: %54

Ancak burada çok önemli bir nokta vardır:

Bunlar “fertil ve infertil erkeği ayıran kesin sınırlar” değildir.

Bir değerin referansın altında olması erkeğin kesinlikle çocuk sahibi olamayacağı anlamına gelmez.

Aynı şekilde değerlerin referansın üzerinde olması da gebelik garantisi oluşturmaz.

Spermiogram sonucu çiftin diğer fertilite faktörleriyle birlikte yorumlanmalıdır.

Spermiogram için kaç gün perhiz gerekir?

Semen analizi öncesinde genellikle 2–7 günlük ejakülasyon perhizi önerilir.

Cinsel perhiz:

vajinal ilişki olmaması kadar ejakülasyonla sonuçlanan mastürbasyon veya başka cinsel aktivitenin de olmaması

anlamına gelir.

Laboratuvarlar kendi standardizasyonları için daha dar bir süre isteyebilir.

Örneğin bazı merkezlerde:

2–5 gün veya 3–5 gün

tercih edilebilir.

Bu nedenle spermiogram yaptıracağınız laboratuvar size hangi süreyi söylediyse ona uymanız en doğrusudur.

Spermiogram için neden cinsel perhiz gerekir?

Perhiz süresinin standardize edilmesi, sperm sayısı ve diğer semen parametrelerinin daha güvenilir biçimde karşılaştırılabilmesi için gereklidir.

Çok kısa veya çok uzun perhiz semen parametrelerini etkileyebilir.

Örneğin uzun süre ejakülasyon olmaması sperm sayısını artırabilirken hareketlilik veya DNA bütünlüğü gibi bazı özellikleri olumsuz etkileyebilir.

Bu nedenle:

“Ne kadar uzun beklersem sperm o kadar iyi olur.”

düşüncesi doğru değildir.

Mastürbasyon spermiogram perhizini bozar mı?

Evet. Ejakülasyon gerçekleşirse cinsel perhiz yeniden başlamış kabul edilir.

Bu nedenle yalnızca cinsel ilişkiden değil, boşalma ile sonuçlanan mastürbasyondan da belirtilen süre boyunca kaçınılmalıdır.

Gece boşalma olduysa spermiogram verilir mi?

Gece spontan ejakülasyon olduysa perhiz süresi bozulmuş olabilir ve laboratuvara bu durum bildirilmelidir.

Testi tamamen iptal etmek gerekip gerekmediği laboratuvarın protokolüne göre değişebilir.

Doğru sonuç için bu bilgiyi saklamamak önemlidir.

Spermiogram aç karnına mı verilir?

Standart spermiogram için genellikle aç olmak gerekmez.

Semen analizi kan şekeri veya lipid testi değildir.

Hasta normal şekilde yiyip içebilir.

Ancak aynı gün başka açlık gerektiren kan testleri planlandıysa durum farklı olabilir.

Spermiogram sabah mı verilmeli?

Spermiogramın mutlaka sabah verilmesi gerektiğine dair genel bir kural yoktur; önemli olan laboratuvarın örneği kısa sürede değerlendirebileceği saatlerde vermektir.

Bu nedenle randevu saati laboratuvar çalışma düzenine göre planlanmalıdır.

Sperm örneği nasıl verilir?

Semen örneği çoğunlukla mastürbasyon yoluyla laboratuvarın verdiği uygun steril kaba alınır.

Örnek verirken özellikle:

  • Kabın içine dokunmamaya
  • Örneğin tamamını kaba almaya
  • Herhangi bir kısmı dışarı dökülürse bunu laboratuvara bildirmeye

dikkat edilmelidir.

İlk gelen ejakülat fraksiyonu sperm açısından özellikle zengin olduğundan numunenin tamamının toplanması önemlidir.

Sperm testi nerede verilir?

En uygun yöntem çoğu zaman örneğin semen laboratuvarına yakın, mahrem bir örnek verme odasında alınmasıdır.

Bunun avantajı örneğin:

  • sıcaklık değişiminden daha az etkilenmesi,
  • gecikmeden laboratuvara ulaştırılması,
  • doğru zamanda analiz edilmesidir.

Ancak her hastane veya laboratuvarın fiziki koşulları aynı değildir.

Bu nedenle randevu almadan önce sormak tamamen normaldir.

Spermiogram odası nasıl olur?

Spermiogram örneğinin mahremiyeti sağlayan özel bir alanda verilmesi gerekir.

Hastaların bu konuda utanmasına gerek yoktur.

Bu işlem fertilite laboratuvarlarında günlük rutin uygulamalardan biridir.

Randevu sırasında:

  • Kapı kilitleniyor mu?
  • Özel oda var mı?
  • Lavabo var mı?
  • Numuneyi nereye teslim edeceğim?

gibi pratik sorular sorulabilir.

Bunlar gayet haklı sorulardır.

Spermiogram sonrası duş alınabilecek yer var mı?

Duş veya lavabo imkânı merkezin fiziki şartlarına göre değişir; bu nedenle randevu sırasında doğrudan sorulmalıdır.

Bazı merkezlerde örnek verme odasında lavabo bulunurken bazı merkezlerde ortak lavabo alanı kullanılabilir.

Duş imkânı ise her merkezde bulunmaz.

Bu bilgi tıbbi test sonucunu değiştirmez; ancak hastanın konforu açısından önemlidir.

Spermiogram verirken eş odaya girebilir mi?

Bu uygulama laboratuvar politikasına göre değişir.

Bazı merkezler yalnızca hastanın örnek odasına girmesine izin verirken bazıları belirli koşullarda partner desteğine izin verebilir.

Bu nedenle önceden sorulmalıdır.

Sperm örneği verirken kayganlaştırıcı kullanılabilir mi?

Standart kayganlaştırıcıların bir kısmı sperm hareketini etkileyebileceği için semen örneği alınırken kullanılmamalıdır.

Eğer kayganlaştırıcı kullanılması zorunluysa laboratuvarın sperm analizine uygun olduğunu onayladığı özel ürünler tercih edilmelidir.

Tükürük de örneğe karıştırılmamalıdır.

Sperm örneği prezervatifle alınabilir mi?

Standart prezervatifler semen analizi için uygun değildir çünkü sperm hareketini etkileyebilecek maddeler içerebilir.

Mastürbasyonla örnek veremeyen bazı erkeklerde laboratuvar tarafından sağlanan sperm toksisitesi olmayan özel semen toplama kondomları kullanılabilir.

Bunun laboratuvarla önceden planlanması gerekir.

Örneğin bir kısmı kaba gelmezse ne olur?

Semen örneğinin özellikle ilk kısmının kaybedilmesi sperm sayısının olduğundan düşük ölçülmesine neden olabilir.

Bu nedenle numunenin herhangi bir kısmı kaba gelmediyse mutlaka laboratuvara söyleyin.

Bunu saklamak yanlış bir sonuç yorumuna yol açabilir.

Gerekirse test başka bir gün tekrarlanabilir.

Sperm örneği evden getirilebilir mi?

Bazı laboratuvarlar evden alınan örneği kabul eder, bazıları ise örneğin laboratuvarda verilmesini ister.

Evden örnek kabul ediliyorsa:

  • Uygun steril kap kullanılmalı
  • Örneğin tamamı alınmalı
  • Kap doğru şekilde kapatılmalı
  • Aşırı sıcak veya soğuğa maruz bırakılmamalı
  • Laboratuvarın belirttiği sürede teslim edilmelidir.

Semen parametreleri zamanla değişebildiği için uzun ulaşım süreleri test güvenilirliğini azaltabilir.

Sperm örneği kaç dakika içinde laboratuvara ulaşmalı?

Örneğin mümkün olduğunca hızlı, ideal olarak laboratuvarın belirttiği süre içerisinde ulaştırılması gerekir.

Birçok laboratuvar yaklaşık 30–60 dakika içerisinde teslim edilmesini ister.

Ancak esas alınması gereken test yapılacak merkezin kendi protokolüdür.

Spermiogram sonucu ne kadar sürede çıkar?

Temel spermiogram birçok laboratuvarda aynı gün sonuçlanabilir; morfoloji veya ek incelemeler varsa raporlama süresi uzayabilir.

Laboratuvarın işleyişine göre sonuç:

  • Aynı gün
  • Birkaç saat içinde
  • Ertesi gün

verilebilir.

Randevu sırasında sonuç süresini öğrenebilirsiniz.

Sperm sayısı kaç olmalı?

WHO 2021 verilerinde sperm konsantrasyonu için alt beşinci persentil yaklaşık 16 milyon/mL'dir.

Ancak yalnızca sperm yoğunluğuna bakmak yeterli değildir.

Örneğin:

20 milyon/mL sperm bulunan ancak hareketliliği ciddi düşük bir örnekle,

15 milyon/mL sperm bulunan ancak hareketliliği güçlü bir örnek

aynı şekilde değerlendirilmez.

Toplam sperm sayısı ve hareketlilik birlikte önemlidir.

Toplam sperm sayısı nedir?

Toplam sperm sayısı, tek ejakülattaki toplam sperm hücresi sayısını ifade eder.

Sperm konsantrasyonundan farklıdır.

Örneğin sperm yoğunluğu normal olsa bile semen hacmi çok düşükse toplam sperm sayısı düşük olabilir.

Bu nedenle:

konsantrasyon × hacim

birlikte değerlendirilir.

Sperm hareketliliği nedir?

Motilite, sperm hücrelerinin hareket etme yeteneğini ifade eder.

Laboratuvar değerlendirmesinde hareketlilik temel olarak:

  • Progresif hareket
  • Non-progresif hareket
  • Hareketsiz sperm

şeklinde sınıflandırılabilir.

Fertilite açısından özellikle ileri doğru hareket edebilen sperm oranı önemlidir.

İleri hareketlilik kaç olmalı?

WHO 2021 referans dağılımında progresif motilite için alt beşinci persentil yaklaşık %30'dur.

Ancak bu değer tek başına gebelik şansını belirlemez.

Sperm konsantrasyonu ve toplam hareketli sperm sayısıyla birlikte yorumlanmalıdır.

Morfoloji nedir?

Sperm morfolojisi, sperm hücrelerinin baş, orta parça ve kuyruk yapılarının mikroskop altında değerlendirilmesidir.

Morfoloji raporunda “normal form yüzdesi” belirtilir.

WHO'nun güncel referans dağılımında morfolojik olarak normal form için alt beşinci persentil yaklaşık %4'tür.

Bu sayı hastaların en fazla yanlış yorumladığı değerlerden biridir.

Morfoloji %4 ne demek?

Morfolojinin %4 olması, spermlerin %96'sının “işe yaramaz” olduğu anlamına gelmez.

Sperm morfolojisi çok katı mikroskobik kriterlerle değerlendirilir.

Bu nedenle normal form oranının yüzde olarak düşük görünmesi hastayı gereksiz yere korkutabilir.

Morfoloji;

  • sperm sayısı,
  • hareketlilik,
  • kadın partnerin yaşı,
  • infertilite süresi

ile birlikte değerlendirilmelidir.

Kruger morfolojisi nedir?

Kruger kriterleri, sperm morfolojisinin katı yapısal kriterlerle değerlendirilmesini ifade eder.

Sperm başı, orta parçası ve kuyruğundaki yapısal özellikler incelenir.

“Kruger %4” ifadesi bu nedenle klinikte sık görülür.

Ancak tek bir morfoloji sonucuyla doğrudan tüp bebek kararı verilmemelidir.

Oligospermi nedir?

Oligozoospermi, sperm konsantrasyonunun düşük olmasıdır.

Düşüklüğün derecesi önemlidir.

Hafif bir sperm azalması ile çok ciddi oligospermi aynı şekilde değerlendirilmez.

Özellikle ciddi düşük değerlerde altta yatan nedenlerin araştırılması gerekir.

Astenospermi nedir?

Astenozoospermi, sperm hareketliliğinin düşük olmasıdır.

Tek başına veya düşük sperm sayısı ve morfoloji bozukluğuyla birlikte bulunabilir.

Teratospermi nedir?

Teratozoospermi, morfolojik olarak normal sperm oranının düşük olmasıdır.

Bu bulgu tek başına:

“Doğal gebelik olmaz.”

anlamına gelmez.

Diğer semen parametreleriyle birlikte değerlendirilmelidir.

Azospermi nedir?

Azoospermi, ejakülatta sperm hücresi görülmemesidir.

Bu durum basitçe “sperm sayısı biraz düşük” anlamına gelmez ve ileri değerlendirme gerektirir.

Azoospermi genel olarak:

  • Sperm üretim problemi
  • Sperm taşıyan kanallarda tıkanıklık

gibi farklı mekanizmalarla gelişebilir.

Hormonal, genetik ve ürolojik değerlendirme gerekebilir.

Spermiogram kötü çıkarsa ne olur?

Tek bir anormal spermiogram sonucu tek başına kesin erkek infertilitesi tanısı koydurmaz.

Semen parametreleri biyolojik olarak değişkendir.

Ateşli hastalık, perhiz süresi, örneğin eksik alınması ve laboratuvar koşulları sonucu etkileyebilir.

Bu nedenle anormal bir sonuç:

“Çocuğun olmaz.”

şeklinde yorumlanmamalıdır.

Öncelikle hangi parametrenin ne kadar bozuk olduğuna bakılır.

Spermiogram neden tekrar edilir?

Semen değerleri aynı erkekte farklı zamanlarda önemli ölçüde değişebildiği için özellikle ilk test anormalse ikinci analiz gerekebilir.

AUA/ASRM kılavuzu da semen parametrelerinin ejakülattan ejakülata değişebileceğini ve özellikle ilk analiz anormalse en az iki örneğin değerlendirilmesinin önemli olduğunu belirtmektedir.

Tekrar zamanı klinik duruma göre belirlenir.

Kaç gün sonra spermiogram tekrar edilir?

Tekrar testinin zamanı ilk sonucun neden anormal olduğuna göre değişir.

Bazı durumlarda birkaç hafta sonra tekrar yeterli olabilir.

Ancak örneğin yakın zamanda yüksek ateşli bir hastalık geçirilmişse sperm üretim döngüsü nedeniyle daha uzun süre beklemek anlamlı olabilir.

Bu nedenle herkese aynı tekrar tarihi verilmez.

Ateş sperm testini bozar mı?

Evet. Özellikle yüksek ateşli hastalıklar sperm üretimini ve semen parametrelerini geçici olarak bozabilir.

Etkisi hastalık geçtikten sonra haftalar hatta birkaç ay devam edebilir.

Bu nedenle yakın zamanda ciddi ateş geçirdiyseniz doktorunuza söylemeniz önemlidir.

Sigara spermiogramı etkiler mi?

Sigara kullanımı semen kalitesiyle olumsuz ilişkili olabilir; ancak tek bir kötü spermiogram sonucunu yalnızca sigaraya bağlamak doğru değildir.

Erkek fertilitesi değerlendirilirken:

  • Sigara
  • Alkol
  • Obezite
  • Isı maruziyeti
  • Kullanılan ilaçlar
  • Anabolik steroidler
  • Mesleki maruziyetler

gibi faktörler sorgulanabilir.

Testosteron kullanımı spermiogramı bozar mı?

Evet. Dışarıdan testosteron kullanımı sperm üretimini ciddi şekilde baskılayabilir ve bazı erkeklerde azoospermiye kadar ilerleyebilir.

Çocuk sahibi olmayı planlayan bir erkeğin testosteron veya anabolik steroid kullanımını mutlaka doktoruna söylemesi gerekir.

“Testosteron erkeklik hormonudur, spermi artırır” düşüncesi doğru değildir.

Spermiogram düşükse hangi hormonlara bakılır?

Her erkeğe ilk aşamada geniş hormon paneli yapılması gerekmez.

Sperm konsantrasyonunun belirgin düşük olduğu, azoospermi bulunduğu, testosteron düşüklüğü düşünüldüğü veya cinsel fonksiyonla ilgili belirtiler olduğu durumlarda:

  • FSH
  • Total testosteron
  • Gerektiğinde LH
  • Gerektiğinde prolaktin

gibi hormonlar değerlendirilebilir.

Hangi testlerin gerekli olduğu semen sonucu ve fizik muayeneye göre belirlenmelidir.

Sperm DNA fragmentasyonu spermiogramın içinde mi?

Hayır. Sperm DNA fragmentasyon testi standart spermiogramdan farklı, ileri bir sperm testidir.

Her infertil çiftte ilk basamakta yapılması önerilmez.

AUA/ASRM kılavuzu sperm DNA fragmentasyon testini infertil çiftin rutin ilk değerlendirmesinde önermemektedir.

Bazı özel durumlarda ayrıca düşünülebilir.

Sperm kültürü spermiogramın içinde mi?

Hayır. Semen kültürü ile spermiogram farklı testlerdir.

Spermiogram sperm ve semen özelliklerini değerlendirir.

Enfeksiyon şüphesi varsa semen kültürü veya başka mikrobiyolojik testler ayrıca istenebilir.

Spermiogram sonucu normal ama neden çocuğumuz olmuyor?

Normal bir spermiogram erkek faktörünü tamamen dışlamaz; ayrıca gebelik yalnızca sperm sonucuna bağlı değildir.

Kadın partnerde:

  • Yumurtlama problemi
  • Tüp tıkanıklığı
  • Endometriozis
  • Yumurtalık rezervinde azalma
  • Yaşa bağlı fertilite düşüşü

olabilir.

Bazı çiftlerde ise bütün temel testler normal olduğu halde açıklanamayan infertilite tanısı konabilir.

Spermiogram normalse HSG gerekir mi?

Evet, gerekli olabilir. Spermiogram ile HSG tamamen farklı şeyleri değerlendirir.

Spermiogram erkeği değerlendirir.

HSG ise kadında rahim boşluğu ve fallop tüplerinin açıklığı hakkında bilgi verir.

Bu nedenle gebe kalamama araştırmasında çoğu zaman birbirinin alternatifi değil, birbirini tamamlayan testlerdir.

Önce HSG mi spermiogram mı yapılmalı?

İnfertilite değerlendirmesinde erkek ve kadın değerlendirmesinin paralel yürütülmesi en doğru yaklaşımdır.

Spermiogram:

  • noninvaziv,
  • görece kolay,
  • hızlı

bir test olduğu için erken dönemde yapılması mantıklıdır.

Kadına HSG yapılırken erkek değerlendirmesini aylarca ertelemek gereksiz zaman kaybına yol açabilir.

Spermiogram sonucuyla doğal gebelik şansı anlaşılır mı?

Spermiogram gebelik potansiyeli hakkında önemli bilgi verir ancak tek başına doğal gebelik olasılığını kesin hesaplayamaz.

AUA/ASRM de semen parametrelerinde tek tek belirlenen eşiklerin fertil ve infertil erkekleri kusursuz biçimde ayırmadığını vurgulamaktadır.

Gebelik olasılığı;

sperm + kadın yaşı + yumurtlama + tüpler + infertilite süresi

birlikte değerlendirilerek yorumlanmalıdır.

Spermiogram sonucu düşükse aşılama yapılabilir mi?

Bazı hafif veya orta dereceli sperm problemlerinde aşılama seçenek olabilir; ancak karar yalnızca ham spermiogram değerine göre verilmez.

Özellikle sperm hazırlandıktan sonraki:

toplam hareketli sperm sayısı

ve kadın partnerin özellikleri önemlidir.

Çok ciddi sperm bozukluklarında aşılama yerine yardımcı üreme teknikleri gündeme gelebilir.

Spermiogram sonucu düşükse tüp bebek gerekir mi?

Her düşük sperm sonucunda doğrudan tüp bebeğe geçilmez.

Önce:

  • Testin doğruluğu
  • Tekrar semen analizi
  • Bozukluğun derecesi
  • Tedavi edilebilir bir neden bulunup bulunmadığı
  • Kadının yaşı
  • Yumurtalık rezervi
  • İnfertilite süresi

değerlendirilir.

Tedavi planı çift bazında yapılmalıdır.

Bursa'da spermiogram yaptırırken nelere dikkat edilmeli?

Sperm testinde yalnızca laboratuvara gidip örnek vermek değil, örneğin uygun koşullarda alınması ve analiz edilmesi önemlidir.

Randevu almadan önce şu soruların cevabını öğrenebilirsiniz:

  • Kaç gün perhiz gerekiyor?
  • Randevu gerekiyor mu?
  • Örnek verme odası var mı?
  • Örnek hastanede mi verilecek?
  • Evden getirilebilir mi?
  • Ne kadar sürede teslim edilmeli?
  • Morfoloji değerlendiriliyor mu?
  • Sonuç ne zaman çıkar?
  • Fiyat hangi testleri kapsıyor?
  • Sonucu kim yorumlayacak?

Bursa'da spermiogram değerlendirmesinde klinik yaklaşımım

Spermiogram sonucunu yalnızca “sayı normal mi?” şeklinde değerlendirmiyorum.

İnfertilite bir çift problemidir.

Bu nedenle sperm sonucunu değerlendirirken:

  • Erkeğin yaşı ve tıbbi öyküsü
  • Kullanılan ilaçlar
  • Sigara veya steroid kullanımı
  • Geçirilmiş enfeksiyonlar
  • Varikosel veya ürolojik problemler
  • Sperm sayısı
  • Total hareketli sperm
  • Progresif hareket
  • Morfoloji

ile birlikte kadın partnerin:

  • Yaşı
  • Yumurtalık rezervi
  • Yumurtlama düzeni
  • Ultrason bulguları
  • Tüplerinin açıklığı
  • Gebelik deneme süresi

birlikte ele alınmalıdır.

Çünkü aynı spermiogram sonucu 25 yaşındaki bir çiftte ve 39 yaşındaki bir çiftte aynı tedavi kararını gerektirmeyebilir.

Amaç yalnızca rapordaki düşük değerleri işaretlemek değil;

çiftin doğal gebelik, zamanlı ilişki, ovulasyon tedavisi, aşılama veya ileri üreme tedavilerinden hangisine gerçekten ihtiyaç duyduğunu belirlemektir.

Sıkça Sorulan Sorular

Spermiogram randevusu gerekiyor mu?
Merkeze göre değişir; birçok semen laboratuvarı örneklerin belirli saatlerde değerlendirilmesi gerektiği için randevu veya önceden kayıt ister.
Bursa spermiogram fiyatı ne kadar?
Ücret laboratuvara ve yapılan analiz kapsamına göre değişir. Güncel fiyat sorulurken morfoloji dahil standart semen analizinin tamamının ücrete dahil olup olmadığı öğrenilmelidir.
Spermiogramda nelere bakılır?
Semen hacmi, sperm konsantrasyonu, toplam sperm sayısı, hareketlilik, progresif hareketlilik ve morfoloji temel değerlendirilen parametrelerdir.
Sperm testi için kaç gün perhiz gerekir?
Genellikle 2–7 günlük ejakülasyon perhizi önerilir. Laboratuvar daha dar bir aralık verdiyse o süreye uyulmalıdır.
Sperm testi aç karnına mı yapılır?
Hayır. Standart spermiogram için açlık gerekmez.
Spermiogram nasıl verilir?
Örnek çoğunlukla mastürbasyonla laboratuvar tarafından verilen uygun kaba alınır. Örneğin tamamının toplanması önemlidir.
Spermiogram için özel oda var mı?
Bu merkeze göre değişir. Fertilite laboratuvarlarında mahrem örnek verme alanı bulunması beklenir; randevu sırasında doğrudan sorabilirsiniz.
Spermiogram sonrası duş alınabilir mi?
Evet. Test sonrası duş almayı engelleyen tıbbi bir durum yoktur. Ancak merkezin örnek verme alanında duş bulunup bulunmadığı fiziki koşullara bağlıdır.
Sperm örneği evden getirilebilir mi?
Bazı laboratuvarlarda evden örnek kabul edilir. Uygun kap, sıcaklık ve teslim süresi konusunda laboratuvarın talimatına uyulmalıdır.
Örneğin birazı dışarı dökülürse ne olur?
Laboratuvara mutlaka bildirilmelidir. Özellikle ejakülatın ilk kısmı kaybedildiyse sperm sayısı olduğundan düşük raporlanabilir.
Spermiogram sonucu ne zaman çıkar?
Temel semen analizi birçok laboratuvarda aynı gün sonuçlanabilir. Morfoloji ve ek testler süreyi uzatabilir.
Morfoloji %4 kötü mü?
Tek başına “kötü” veya “çocuk olmaz” şeklinde yorumlanmamalıdır. WHO 2021 referans dağılımında %4 alt beşinci persentile karşılık gelir ve diğer sperm parametreleriyle birlikte değerlendirilmelidir.
Sperm sayısı 16 milyonun altındaysa çocuk olmaz mı?
Hayır. 16 milyon/mL bir referans dağılım değeridir, kesin infertilite sınırı değildir.
Tek spermiogram yeterli mi?
Özellikle ilk sonuç anormalse ikinci semen analizi gerekebilir. Semen parametreleri farklı ejakülatlar arasında değişebilir.
Spermiogram normalse erkek tamamen sağlıklı mı?
Hayır. Spermiogram erkek üreme değerlendirmesinin önemli bir parçasıdır ancak bütün erkek sağlığını veya fertilite potansiyelini tek başına göstermez.
Spermiogram düşük çıkarsa hangi doktora gidilir?
Çift infertilite açısından birlikte değerlendirilmelidir; belirgin erkek faktörü varsa androloji/üroloji değerlendirmesi de gerekir.
Spermiogram düşük çıkarsa aşılama yapılabilir mi?
Bazı hafif ve orta dereceli sperm bozukluklarında aşılama düşünülebilir. Karar sperm değerlerinin yanı sıra kadın partnerin yaşına, tüplerine ve yumurtlama durumuna göre verilir.
Spermiogram düşük çıkarsa tüp bebek şart mı?
Hayır. Bozukluğun derecesi, tekrarlanan testler ve çiftin diğer fertilite faktörleri değerlendirilmeden doğrudan tüp bebek kararı verilmez.

Sorularınızı doğrudan hekiminize sorun

Şikâyetiniz ve tedavi seçenekleri kişiye göre değişir. Muayene randevusu için WhatsApp’tan yazabilir ya da doğrudan arayabilirsiniz.

Ulubatlı Hasan Blv. No: 48-62, Özel Aritmi Osmangazi Hastanesi, Osmangazi/Bursa — Bursa

Kaynakça

  1. 1World Health Organization. WHO Laboratory Manual for the Examination and Processing of Human Semen, 6th Edition.
  2. 2American Urological Association / American Society for Reproductive Medicine. Diagnosis and Treatment of Infertility in Men.
  3. 3European Association of Urology. Guidelines on Male Infertility.
  4. 4American Society for Reproductive Medicine. Fertility Evaluation of Infertile Couples.

Bu sayfadaki tıbbi bilgiler yukarıdaki kaynaklardan derlenmiş, Doç. Dr. Deniz Şimşek tarafından incelenmiştir. Tıbbi bilgi zamanla değişir; en güncel durum için hekiminize danışın.

İnfertilite (Kısırlık) — diğer konular

Randevu