Dış Gebelik

Dış gebelik, döllenmiş yumurtanın rahim içindeki normal yerine değil, rahim dışında bir bölgeye yerleşmesidir. En sık fallop tüpünde görülür.

Dış gebelik normal bir gebelik gibi devam edemez.

Erken tanı önemlidir; çünkü büyüyen gebelik tüpün yırtılmasına ve karın içine ciddi kanamaya neden olabilir.

Ancak:

Her dış gebelik ameliyat edilmez.

Hastanın klinik durumu, ultrason bulguları, dış gebeliğin büyüklüğü, fetal kalp atımı ve beta-hCG düzeyine göre:

• Yakın takip
• Metotreksat tedavisi
• Laparoskopik ameliyat

seçeneklerinden biri uygulanabilir.

Dış gebelik nedir?

Normal gebelikte döllenmiş yumurta fallop tüpünden rahme ilerler ve rahim iç tabakasına yerleşir. Dış gebelikte ise bu yerleşim rahim boşluğunun dışında gerçekleşir.

Dış gebeliklerin büyük çoğunluğu:

fallop tüpünde

oluşur.

Ancak daha nadiren:

• Sezaryen skarında
• Rahim ağzında
• Yumurtalıkta
• Karın içerisinde
• Rahmin tüple birleştiği interstisyel bölgede

de görülebilir.

Bu nedenle dış gebelik yalnızca:

“Tüpte gebelik”

olarak düşünülmemelidir.

Dış gebelik ne kadar sık görülür?

Dış gebelik yaklaşık her 100 gebelikten 1'inde görülür.

Nadir değildir ve üreme çağındaki kadınlarda erken gebelik dönemindeki ciddi kanama nedenlerinden biridir.

NICE de dış gebeliğin yaklaşık 100 gebelikte 1 oranında görüldüğünü belirtmektedir.

Dış gebelik belirtileri nelerdir?

Dış gebeliğin en sık belirtileri adet gecikmesi, vajinal kanama ve tek taraflı veya yaygın kasık ağrısıdır.

Ancak dış gebelik her zaman klasik belirtilerle başlamaz.

Görülebilecek belirtiler:

• Adet gecikmesi
• Gebelik testinin pozitif olması
• Vajinal lekelenme veya kanama
• Tek taraflı kasık ağrısı
• Alt karın ağrısı
• Cinsel ilişkide ağrı
• Rektal baskı veya dışkılama sırasında ağrı
• Baş dönmesi
• Halsizlik
• Bayılma
• Omuz ucunda ağrı

olabilir.

Özellikle:

Gebelik testi pozitif + şiddetli karın ağrısı + bayılma veya omuz ağrısı

acil değerlendirme gerektirir.

NICE, dış gebeliğin atipik belirtilerle de görülebileceğini ve hemodinamik olarak instabil, ciddi ağrı veya kanaması olan hastanın doğrudan acil değerlendirmeye yönlendirilmesi gerektiğini vurgulamaktadır.

Omuz ağrısı dış gebelik belirtisi olabilir mi?

Evet. Özellikle karın içine kanama olduğunda diyafram irritasyonuna bağlı omuz ucunda ağrı gelişebilir.

Tek başına her omuz ağrısı dış gebelik değildir.

Ancak gebelik testi pozitif bir kadında:

karın ağrısı + baş dönmesi + omuz ağrısı

önemsenmelidir.

Dış gebelikte kanama nasıl olur?

Kanama çoğunlukla normal adetten farklı, düzensiz, lekelenme tarzında veya koyu renkli olabilir; ancak kanamanın şekliyle dış gebelik tanısı konulamaz.

Bazı dış gebeliklerde hiç vajinal kanama olmayabilir.

Dış gebelik neden olur?

Dış gebeliğin tek bir nedeni yoktur; tüpün yapısını veya gebeliğin tüp içerisindeki ilerleyişini etkileyen durumlar riski artırabilir.

Risk faktörleri arasında:

• Daha önce dış gebelik geçirmek
• Fallop tüplerinde geçirilmiş cerrahi
• Pelvik enfeksiyon
• Klamidya öyküsü
• Tüp hasarı
• Endometriozis
• Sigara
• İleri anne yaşı
• Yardımcı üreme teknikleri
• Bazı infertilite nedenleri

bulunabilir.

Ancak önemli bir nokta:

Dış gebelik yaşayan kadınların bir bölümünde hiçbir belirgin risk faktörü yoktur.

Dolayısıyla:

“Bende hiçbir risk yoktu, nasıl dış gebelik oldu?”

sorusunun cevabı bazen gerçekten herhangi bir neden saptanamamasıdır.

Daha önce dış gebelik geçiren tekrar dış gebelik yaşar mı?

Risk artar ancak sonraki gebeliğin mutlaka dış gebelik olacağı anlamına gelmez.

Bu nedenle daha önce dış gebelik geçiren bir kadın yeni gebelik testi pozitif olduğunda:

gebeliğin yerleşimini erken dönemde doğrulamak

önemlidir.

Dış gebelik tanısı nasıl konur?

Dış gebelik tanısı tek başına beta-hCG veya tek başına ultrasonla değil; klinik bulgular, seri beta-hCG ölçümleri ve transvajinal ultrasonun birlikte değerlendirilmesiyle konulur.

En önemli iki test:

Transvajinal ultrason

Gebeliğin rahim içinde olup olmadığı ve adnekslerde dış gebelik bulgusu bulunup bulunmadığı değerlendirilir.

Serum beta-hCG

Tek bir değer yerine gerektiğinde yaklaşık 48 saat arayla değişimi değerlendirilir.

NICE, gebeliğin yerleşimini belirlemek için transvajinal ultrasonu temel görüntüleme yöntemi olarak önermektedir.

Beta-hCG pozitif ama ultrasonda kese yok, dış gebelik mi?

Hayır. Beta-hCG pozitif olup rahimde gebelik kesesinin görülmemesi otomatik olarak dış gebelik anlamına gelmez.

Bu durum:

Pregnancy of Unknown Location – PUL

Yerleşim yeri bilinmeyen gebelik

olarak adlandırılabilir.

Üç temel olasılık vardır:

1. Çok erken normal rahim içi gebelik
2. Düşükle sonuçlanmakta olan gebelik
3. Dış gebelik

Bu nedenle tek bir ultrasonla erken dönemde acele tanı koymak doğru değildir.

PUL nedir?

PUL, gebelik testi pozitif olmasına rağmen transvajinal ultrasonda gebeliğin rahim içinde veya dışında kesin olarak gösterilemediği geçici bir tanımlamadır.

PUL:

dış gebelik tanısı değildir.

Takip gerektiren klinik bir durumdur.

NICE, PUL'da beta-hCG'nin mümkün olduğunca 48 saat arayla iki kez değerlendirilmesini ve yeni veya kötüleşen belirtiler varsa hCG değerinden bağımsız olarak tekrar klinik değerlendirme yapılmasını önermektedir.

Dış gebelikte beta-hCG kaç olur?

Dış gebelik için tek bir beta-hCG değeri yoktur. Çok düşük beta-hCG değerinde de dış gebelik olabilir, yüksek değerde de olabilir.

Örneğin:

beta 500 → dış gebelik olabilir.
beta 2.000 → dış gebelik olabilir.
beta 10.000 → dış gebelik olabilir.

Bu nedenle:

“Beta kaç olunca dış gebelik?”

sorusunun tek rakamlı cevabı yoktur.

Asıl önemli olan:

• Beta-hCG değişimi
• Ultrason
• Klinik durum

birlikte değerlendirilmesidir.

Beta-hCG dış gebelikte artar mı?

Evet. Dış gebelikte beta-hCG yükselebilir.

Hatta bazen oldukça iyi bir yükseliş gösterebilir.

Bu nedenle:

“Beta yükseliyor, demek ki dış gebelik değil.”

düşüncesi yanlıştır.

NICE, 48 saatte beta-hCG'nin %63'ten fazla yükselmesinin gelişmekte olan rahim içi gebeliği daha olası hale getirdiğini, ancak dış gebeliği tamamen dışlamadığını özellikle belirtmektedir.

Beta-hCG iki katına çıkmazsa dış gebelik midir?

Hayır. 48 saatte iki katına çıkmayan beta-hCG otomatik olarak dış gebelik anlamına gelmez.

Gebeliğin başlangıç beta-hCG düzeyine göre normal gebeliklerde beklenen minimum artış değişebilir.

Ayrıca yetersiz yükseliş:

• Dış gebelik
• Sağlıksız rahim içi gebelik
• Düşük süreci

ile ilişkili olabilir.

Bu nedenle yalnızca:

“İkiye katlanmadı.”

diye dış gebelik tanısı konulmamalıdır.

Dış gebelikte beta düşer mi?

Evet. Bazı dış gebeliklerde beta-hCG kendiliğinden düşebilir.

Özellikle düşük ve gerilemekte olan dış gebeliği birbirinden yalnızca beta ile ayırmak bazen mümkün değildir.

Bu nedenle beta düşüyor olsa bile hasta:

ağrı veya kanama açısından takip edilmelidir.

Beta-hCG kaç olunca kese ultrasonda görünür?

Rahim içi gebelik kesesinin görünmesi için herkes için geçerli kesin bir beta-hCG sınırı yoktur.

Ultrason cihazı, uygulayıcının deneyimi, gebelik yaşı, çoğul gebelik ve bireysel farklılıklar sonucu etkileyebilir.

Bu nedenle:

“Beta 1500 oldu, kese yok; kesin dış gebelik.”

gibi katı bir yaklaşım risklidir.

Özellikle istenen bir gebelikte yalnızca tek bir beta değerine dayanarak geri dönüşü olmayan tedavi verilmemelidir.

Dış gebelik kaçıncı haftada belli olur?

Birçok dış gebelik 5–7. gebelik haftaları civarında ultrason ve beta-hCG takibiyle belirginleşir; ancak kesin tanı daha erken veya daha geç konabilir.

Gebeliğin çok erken döneminde ultrason normal olabilir.

Bu nedenle gebelik haftasının:

son adet tarihinden hesaplanan teorik hafta

ile gerçek ovulasyon zamanının farklı olabileceği unutulmamalıdır.

Dış gebelik ultrasonda nasıl görünür?

Ultrasonda rahim içinde gebelik görülmemesi tek başına yeterli değildir; tüp çevresinde gebelik kesesi, embriyo, adneksiyel kitle veya karın içinde sıvı gibi bulgular tanıyı destekleyebilir.

En güçlü bulgulardan biri:

rahim dışında embriyo ve kalp atımı görülmesidir.

Ancak dış gebeliklerin tamamında bu görüntü oluşmaz.

Dış gebelik kalp atımı görülebilir mi?

Evet. İleri dış gebeliklerde rahim dışında embriyo ve kalp atımı görülebilir.

Bu durum tedavi seçimini etkiler.

NICE, dış gebelik içerisinde fetal kalp atımının görüldüğü olgularda cerrahi tedaviyi ilk seçenek olarak önermektedir.

Dış gebelik kendiliğinden geçer mi?

Bazı erken, küçük ve beta-hCG düzeyi düşük dış gebelikler tedavi uygulanmadan kendiliğinden gerileyebilir.

Buna:

bekle-gör tedavisi / expectant management

denir.

Ancak yalnızca uygun hastalarda uygulanmalıdır.

NICE'a göre bekleme tedavisi özellikle:

• Hemodinamik olarak stabil
• Ağrısız
• Tübal dış gebelik <35 mm
• Kalp atımı yok
• hCG ≤1000 IU/L
• Kontrollere gelebilecek

kadınlarda seçenek olarak sunulabilir.

1000–1500 IU/L aralığında da uygun olgularda düşünülebilir.

Dış gebelikte beklemek tehlikeli mi?

Yanlış hastada evet; doğru seçilmiş ve yakın takip edilen hastada ise kabul edilmiş bir tedavi seçeneğidir.

Beta düşüyor olsa bile dış gebeliğin tamamen gerilediği doğrulanana kadar takip gerekir.

Dış gebelik tedavisi nasıl yapılır?

Üç temel yaklaşım vardır:

1. Bekle-gör
2. Metotreksat
3. Cerrahi

Hangi yöntemin seçileceğini:

• Hastanın tansiyon/nabız durumu
• Ağrı
• İç kanama
• Dış gebeliğin çapı
• Fetal kalp atımı
• Başlangıç beta-hCG
• Takibe uyum
• Gelecekteki fertilite planı

belirler.

Metotreksat nedir?

Metotreksat hızlı bölünen gebelik dokusunun büyümesini durdurarak dış gebeliğin vücut tarafından zaman içinde ortadan kaldırılmasını sağlayan ilaçtır.

Uygun hastalarda:

ameliyatsız dış gebelik tedavisi

sağlayabilir.

Çoğunlukla kas içine enjeksiyon şeklinde uygulanır.

Dış gebelik iğnesi nedir?

Hastaların “dış gebelik iğnesi” dediği ilaç genellikle metotreksattır.

Kemoterapide de kullanılan bir ilaç olması hastaları korkutabilir.

Ancak dış gebelikte kullanılan doz ve tedavi süresi uzun süreli onkolojik tedavilerden farklıdır.

RCOG, dış gebelikte kullanılan bir veya iki doz metotreksatta uzun süreli metotreksat tedavilerindeki ciddi yan etkilerin nadiren görüldüğünü belirtmektedir.

Kimlere metotreksat yapılabilir?

Metotreksat yalnızca hemodinamik olarak stabil, rüptüre olmamış ve yakın takip edilebilecek uygun hastalarda kullanılmalıdır.

NICE'a göre özellikle:

• Belirgin ağrı yoksa
• Dış gebelik rüptüre değilse
• Adneksiyel kitle <35 mm ise
• Fetal kalp atımı yoksa
• Rahim içi canlı gebelik dışlandıysa
• Takip mümkünse

metotreksat düşünülebilir.

Beta-hCG düzeyi tedavi kararında çok önemlidir.

Beta-hCG kaçken metotreksat yapılır?

Tek bir evrensel beta-hCG sınırı yoktur; beta yükseldikçe metotreksatın başarı olasılığı azalır ve cerrahi gereksinimi artar.

NICE yaklaşımı:

Beta-hCG <1500 IU/L

Uygun hastada metotreksat ilk seçenek olarak sunulabilir.

Beta-hCG 1500–5000 IU/L

Uygun hastada metotreksat veya cerrahi birlikte tartışılabilir.

Beta-hCG ≥5000 IU/L

NICE cerrahiyi ilk seçenek olarak önermektedir.

Bu rakamlar:

“4999'a iğne yapılır, 5000'e yapılamaz.”

anlamına gelmez.

Beta-hCG bir başarı olasılığı belirleyicisidir, tek başına bütün klinik kararı vermez.

Beta 5000 üzerinde metotreksat yapılmaz mı?

Mutlak anlamda “asla yapılmaz” demek doğru değildir; ancak başarı olasılığı azalır ve cerrahi tedavi daha güçlü şekilde gündeme gelir.

Özellikle:

• Yüksek beta-hCG
• Büyük dış gebelik
• Fetal kalp atımı
• Belirgin ağrı

başarısızlık riskini artırır.

NICE, ≥5000 IU/L düzeyinde cerrahiyi ilk basamak olarak önermektedir.

Metotreksat başarı oranı nedir?

Uygun seçilmiş hastalarda metotreksat başarı oranı yüksektir; ancak başlangıç beta-hCG yükseldikçe başarı azalır.

RCOG hasta bilgilendirmesine göre:

• Yaklaşık %15 hastada ikinci metotreksat dozu gerekebilir.
• Yaklaşık %7 hasta ilaç tedavisinden sonra yine de ameliyat gerektirebilir.

Bu nedenle:

metotreksat yapılması tedavinin kesinlikle ameliyatsız biteceğinin garantisi değildir.

Metotreksat yapıldıktan sonra beta nasıl takip edilir?

Tek doz metotreksat protokolünde beta-hCG genellikle tedavinin 4. ve 7. günlerinde değerlendirilir.

NICE:

4. ve 7. gün beta-hCG ölçümü

sonrasında değer negatife dönene kadar haftalık takip önermektedir.

Beta-hCG yeterince düşmez, sabit kalır veya yükselirse:

• Ek metotreksat
• Cerrahi
• Yeniden değerlendirme

gerekebilir.

Metotreksat sonrası 4. gün beta yükselirse tedavi başarısız mı?

Hayır. İlk birkaç günde beta-hCG yükselebilir.

Tek doz protokolünde asıl değerlendirme:

4. günden 7. güne değişimdir.

Bu nedenle yalnızca 4. gün değerinin başlangıçtan yüksek olması tedavinin başarısız olduğunu göstermez.

4. günden 7. güne beta ne kadar düşmeli?

Klasik tek doz metotreksat takibinde 4. ve 7. günler arasında en az yaklaşık %15 düşüş beklenir.

Yeterli düşüş varsa haftalık beta-hCG izlemi sürdürülür.

Yeterli düşüş yoksa yeniden tedavi planlanabilir.

Metotreksat sonrası ağrı normal mi?

İlk günlerde hafif veya orta derecede kasık/karın ağrısı görülebilir.

Ancak önemli nokta şudur:

Metotreksat kullanmış olmak tüpün artık yırtılamayacağı anlamına gelmez.

Bu nedenle:

• Çok şiddetli ağrı
• Bayılma
• Baş dönmesi
• Omuz ağrısı
• Halsizlik
• Tansiyon düşüklüğü

acil değerlendirme gerektirir.

RCOG da metotreksat sonrası ilk birkaç gün ağrı olabileceğini ancak takip tamamlanana kadar hastanın dikkatle izlenmesi gerektiğini belirtmektedir.

Metotreksat sonrası beta sıfırlanana kadar risk devam eder mi?

Dış gebelik tamamen gerileyene kadar rüptür riski tamamen sıfırlanmış kabul edilmez.

Bu nedenle:

“İğneyi oldum, artık bitti.”

düşüncesi yanlıştır.

Beta-hCG negatife dönene kadar kontroller bırakılmamalıdır.

Metotreksat sonrası nelere dikkat edilmeli?

Tedavi sonrası takip tamamlanana kadar hekimin verdiği önerilere uyulmalıdır.

Özellikle:

• Kontroller aksatılmamalı
• Gebelikten kaçınılmalı
• Yeni ciddi ağrı önemsenmeli
• Kullanılan ilaçlar doktorla konuşulmalı

ve beta-hCG'nin negatife dönmesi takip edilmelidir.

Metotreksat sonrası ne zaman hamile kalınabilir?

RCOG, metotreksat sonrası en az 3 ay gebelikten kaçınılmasını önermektedir.

Bunun nedeni metotreksatın folat metabolizmasını etkilemesidir.

Bu nedenle:

Metotreksat sonrası 3 ay gebelik planlanmamalıdır.

Sonrasında gebelik planlanırken folik asit başlanması kişisel olarak değerlendirilir.

Metotreksat yumurtalık rezervini düşürür mü?

Dış gebelik tedavisinde kullanılan bir veya birkaç doz metotreksatın yumurtalıkların yumurta üretme kapasitesini azalttığını gösteren güçlü kanıt yoktur.

RCOG da dış gebelikte kullanılan metotreksat tedavisinin overlerin yumurta üretme kapasitesini etkilediğinin gösterilmediğini belirtmektedir.

Bu, özellikle ileride çocuk isteyen kadınlarda önemli bir bilgidir.

Dış gebelikte ameliyat ne zaman gerekir?

İç kanama veya rüptür şüphesi varsa ameliyat geciktirilmez.

NICE özellikle şu durumlarda cerrahiyi ilk seçenek olarak önermektedir:

• Belirgin ağrı
• Kitle ≥35 mm
• Dış gebelikte fetal kalp atımı
• Beta-hCG ≥5000 IU/L
• Metotreksat sonrası takip yapılamaması

Hemodinamik instabilite veya rüptür varsa tedavi:

acil cerrahidir.

Dış gebelik ameliyatı kapalı yapılabilir mi?

Hasta stabilse dış gebelik ameliyatlarının büyük bölümü laparoskopik, yani kapalı yöntemle yapılabilir.

NICE, cerrahi gerekiyorsa klinik koşullar uygun olduğunda laparoskopinin tercih edilmesini önermektedir.

Kapalı ameliyatta küçük kesilerden kamera ve cerrahi aletlerle pelvis değerlendirilir.

Dış gebelik ameliyatında tüp alınır mı?

Her dış gebelik ameliyatında tüp mutlaka alınmaz; ancak birçok tübal dış gebelikte salpenjektomi, yani etkilenen tüpün alınması tercih edilebilir.

İki temel operasyon vardır:

Salpenjektomi

Dış gebeliğin bulunduğu tüp çıkarılır.

Salpingotomi

Tüp açılır, gebelik dokusu çıkarılır ve tüp korunur.

Hangi işlemin yapılacağı:

• Diğer tüpün durumu
• Hasarın derecesi
• Kanama
• Gebelik isteği
• Dış gebeliğin yeri

gibi faktörlere göre belirlenir.

Salpenjektomi nedir?

Dış gebeliğin bulunduğu fallop tüpünün cerrahi olarak çıkarılmasıdır.

Özellikle tüp ciddi hasarlıysa, kanama varsa veya diğer tüp sağlıklıysa sıklıkla tercih edilebilir.

Salpingotomi nedir?

Tüpün tamamını almadan kesi yapılarak dış gebelik dokusunun çıkarılmasıdır.

Tüp korunur.

Ancak içeride gebelik dokusu kalabileceği için operasyon sonrası:

beta-hCG takibi

gerekir.

Tek tüple hamile kalınır mı?

Evet. Diğer fallop tüpü sağlıklıysa tek tüple doğal gebelik mümkündür.

İki yumurtalığın da olması ve her ay mutlaka aynı taraftaki tüpün ovulasyonu yakalaması zorunlu değildir.

Kadınların önemli bir bölümü salpenjektomi sonrası doğal gebelik elde edebilir.

Bu nedenle:

“Bir tüpüm alındı, artık çocuk sahibi olamam.”

doğru değildir.

Bir tüp alındıysa gebelik şansı yarıya mı düşer?

Hayır. Fertilite matematiksel olarak otomatik biçimde %50'ye düşmez.

Asıl önemli faktörler:

• Diğer tüpün sağlıklı olması
• Kadının yaşı
• Over rezervi
• Ovulasyon
• Sperm
• Pelvik yapışıklık/endometriozis gibi diğer nedenlerdir.

Dış gebelik sonrası tekrar hamile kalınabilir mi?

Evet. Dış gebelik geçiren kadınların büyük bölümü daha sonra sağlıklı rahim içi gebelik yaşayabilir.

RCOG da gelecekte başarılı gebelik şansının genel olarak iyi olduğunu belirtmektedir.

Ancak tekrar dış gebelik riski toplum ortalamasından yüksektir.

Bu nedenle sonraki gebelikte:

gebelik testi pozitif olur olmaz erken takip

planlamak önemlidir.

Dış gebelik sonrası ne zaman tekrar denenebilir?

Tedavi yöntemine göre değişir.

Metotreksat sonrası

En az 3 ay gebelikten kaçınılması önerilir.

Cerrahi sonrası

Tek bir evrensel süre yoktur.

Fiziksel iyileşme, beta-hCG takibi, tüplerin durumu ve kadının psikolojik olarak hazır olması birlikte değerlendirilir.

Dış gebelik sonrası HSG gerekir mi?

Her dış gebelik sonrası otomatik olarak HSG yapmak şart değildir.

Ancak:

• İnfertilite öyküsü
• Diğer tüpte hasar şüphesi
• Geçirilmiş pelvik enfeksiyon
• Tekrarlayan dış gebelik
• Gebelik oluşmaması

gibi durumlarda tüplerin açıklığını değerlendirmek için HSG düşünülebilir.

Dış gebelik sonrası AMH bakılır mı?

Dış gebelik öyküsü tek başına AMH testi gerektirmez.

Ancak:

• Yaş
• İnfertilite
• Over cerrahisi
• Düşük over rezervi şüphesi

varsa over rezervi değerlendirmesine eklenebilir.

Dış gebelik tekrar etmesin diye ne yapılabilir?

Dış gebeliği tamamen önleyen bir ilaç veya yöntem yoktur.

Ancak değiştirilebilir bazı riskler azaltılabilir:

• Sigaranın bırakılması
• CYBH'den korunma
• Klamidya/gonore enfeksiyonlarının erken tedavisi

gibi.

Daha önce dış gebelik geçirmiş olmak ise sonraki gebelikte erken ultrason takibini önemli hale getirir.

Spiral varken dış gebelik olur mu?

RİA toplam gebelik riskini çok güçlü şekilde azalttığı için toplam dış gebelik riskini de azaltır.

Ancak RİA kullanırken nadiren gebelik oluşmuşsa:

öncelikle dış gebelik dışlanmalıdır.

Yani spiral:

dış gebeliğe neden olmaz.

Fakat spiral varken meydana gelen nadir gebeliklerde yerleşimin erken doğrulanması gerekir.

Tüp bebekte dış gebelik olur mu?

Evet. Embriyo rahim içine transfer edilmesine rağmen IVF sonrası da dış gebelik nadiren görülebilir.

Hatta çok nadiren aynı anda:

• Rahim içi gebelik
• Dış gebelik

birlikte bulunabilir.

Buna:

heterotopik gebelik

denir.

Yardımcı üreme tedavisi sonrası pozitif gebelik testinde ağrı veya kanama varsa rahim içinde kese görülmüş olsa bile klinik bulgular önemsenmelidir.

Heterotopik gebelik nedir?

Aynı anda hem rahim içinde hem rahim dışında gebelik bulunmasıdır.

Doğal gebeliklerde çok nadirdir.

Yardımcı üreme teknikleri sonrasında görülme olasılığı artabilir.

Bu nedenle:

“Rahim içinde kese gördük, artık dış gebelik olamaz.”

ifadesi yardımcı üreme tedavisi gören hastalarda her zaman doğru değildir.

Sezaryen skar gebeliği nedir?

Gebeliğin önceki sezaryen kesisinin rahimde oluşturduğu skar bölgesine yerleşmesidir.

Klasik tübal dış gebelikten farklıdır.

Erken tanı önemlidir.

Tedavisi:

• Gebelik haftası
• Kanama
• Beta-hCG
• Ultrason bulguları
• Gelecekteki gebelik planı

üzerinden özel olarak belirlenir.

Dış gebelikte kürtaj yapılır mı?

Klasik tübal dış gebelik rahim içerisinde olmadığı için rahim içinin kürtajı dış gebeliği tedavi etmez.

Ancak yerleşim yeri bilinmeyen bazı gebeliklerde tanısal amaçlarla uterin aspirasyon özel durumlarda değerlendirilebilir.

Bu, rutin dış gebelik tedavisi değildir.

Dış gebelikte progesteron kullanılır mı?

Progesteron dış gebeliği tedavi etmez.

Erken gebelik kanaması bulunan seçilmiş rahim içi gebeliklerde progesteronun yeri vardır.

Ancak dış gebelik tanısı konmuş bir gebeliği progesteronla rahme taşımanın veya tedavi etmenin bir yolu yoktur.

Dış gebelik rahme taşınabilir mi?

Hayır. Dış gebelik tanısı konulduktan sonra gebeliğin tüpten alınıp rahime taşınması mümkün değildir.

Tübe yerleşmiş gebeliğin normal şekilde devam etmesi de mümkün değildir.

Tedavinin amacı:

annenin sağlığını korumaktır.

Dış gebelikte neden erken tanı önemlidir?

Erken tanı, tüp yırtılmadan ve ciddi iç kanama gelişmeden tedavi seçeneği sunabilir.

Erken evrede uygun hastalarda:

• Takip
• Metotreksat

mümkün olabilir.

Rüptüre dış gebelikte ise:

acil ameliyat

gerekebilir.

Dış gebelik ölümcül olabilir mi?

Tedavi edilmeyen ve rüptüre olan dış gebelik ciddi iç kanama nedeniyle yaşamı tehdit edebilir.

Modern ultrason, beta-hCG takibi ve erken tedavi sayesinde erken tanı konulan hastalarda sonuçlar genellikle iyidir.

Ancak:

bayılma + ciddi ağrı + gebelik

acil durum olarak değerlendirilmelidir.

Bursa'da dış gebelik şüphesinde nasıl değerlendirme yapılır?

Dış gebelik şüphesinde ilk amaç yalnızca beta-hCG'ye bakmak değil, annenin güvenliğini ve gebeliğin yerini değerlendirmektir.

Değerlendirmede:

• Şikâyetler
• Son adet tarihi
• Önceki gebelikler
• Dış gebelik öyküsü
• Hemodinamik durum
• Vajinal kanama
• Transvajinal ultrason
• Beta-hCG
• Gerektiğinde hemogram ve diğer laboratuvarlar

birlikte ele alınır.

Dış gebelikte benim için en önemli prensip:

Beta-hCG'yi değil, hastayı tedavi etmektir.

Bursa'da dış gebelik ve metotreksat tedavisinde klinik yaklaşımım

Metotreksat tedavisinde başarı şansı bütün hastalarda aynı değildir.

Tedavi kararı verirken özellikle:

• Başlangıç beta-hCG düzeyi
• Beta-hCG'nin seyri
• Dış gebeliğin büyüklüğü
• Fetal kardiyak aktivite
• Ağrı
• İç kanama
• Takibe uyum

birlikte değerlendirilmelidir.

Düşük başlangıç beta-hCG düzeyleri genel olarak daha yüksek metotreksat başarı oranlarıyla ilişkilidir.

Ancak:

“Beta şu rakamın altındaysa kesin iğne, üstündeyse kesin ameliyat.”

şeklinde mekanik yaklaşımı doğru bulmuyorum.

Klinik yaklaşımımda amaç:

uygun hastada gereksiz ameliyattan kaçınmak, ancak güvenliği riske atacak şekilde metotreksatta ısrar etmemektir.

Dış gebelik tedavisinde iyi karar:

en az müdahale değil, en güvenli uygun müdahaledir.

Bursa dış gebelik tedavisi fiyatı ne kadar?

Dış gebelik tedavisinin tek bir sabit fiyatı yoktur; çünkü tedavi yöntemi hastadan hastaya tamamen değişebilir.

Maliyeti etkileyen faktörler:

• Muayene ve ultrason
• Seri beta-hCG takipleri
• Metotreksat tedavisi
• Ek doz gereksinimi
• Hastanede takip
• Laparoskopik ameliyat
• Acil cerrahi
• Hastanede yatış süresi

olabilir.

Bu nedenle:

“Bursa dış gebelik tedavisi kaç TL?”

sorusunun cevabı önce dış gebeliğin:

takiple mi, ilaçla mı, cerrahiyle mi

tedavi edileceğinin belirlenmesine bağlıdır.

Bursa'da dış gebelik için ne zaman acile gitmeliyim?

Gebelik testi pozitifse ve aşağıdakilerden biri varsa beklemeyin:

• Şiddetli veya giderek artan karın ağrısı
• Bayılma
• Ciddi baş dönmesi
• Soğuk terleme
• Omuz ucunda ağrı
• Çok yoğun kanama
• Genel durum bozulması

Bu belirtiler:

iç kanama veya rüptüre dış gebelik

ile ilişkili olabilir.

Bu durumda internetten beta-hCG yorumlamak yerine acil değerlendirme gerekir.