Spiral (RİA)

Spiral veya rahim içi araç (RİA), rahim içerisine yerleştirilen ve yıllarca günlük bir şey yapmaya gerek kalmadan gebelikten korunma sağlayan geri dönüşümlü bir doğum kontrol yöntemidir.

İki temel türü vardır:

• Bakırlı RİA: Hormon içermez.
• Hormonlu RİA: Rahim içinde levonorgestrel salgılar; Mirena en bilinen örneklerinden biridir.

Her iki yöntem de %99'un üzerinde etkilidir.

Özellikle bakırlı RİA'nın benim açımdan çok önemli bir avantajı vardır:

Kadının hormonal sistemini baskılamadan son derece güçlü ve uzun süreli gebelikten korunma sağlayabilmesi.

Türkiye'de yaygın kullanılan TCu 380A bakırlı RİA 10 yıl boyunca koruma sağlayabilir.

Ancak bütün kadınlar için tek bir “en iyi korunma yöntemi” yoktur.

Doğru yöntem;

yaş + adet düzeni + sağlık durumu + hormonal yöntem isteği + cinsel yaşam + gelecekteki gebelik planı

birlikte değerlendirilerek seçilmelidir.

Korunma nedir?

Gebelikten korunma veya kontrasepsiyon, istenmeyen bir gebeliğin oluşmasını önlemek amacıyla kullanılan geçici veya kalıcı yöntemlerin bütünüdür.

Korunmanın amacı kadının mümkün olduğunca az çocuk sahibi olması değildir.

Asıl amaç:

gebeliğin istenilen zamanda gerçekleşmesini sağlamaktır.

Çünkü bir kadının;

• henüz çocuk istememesi,
• çocuklar arasında zaman bırakmak istemesi,
• ailesini tamamlamış olması,
• tıbbi nedenlerle gebeliği ertelemesi

tamamen farklı ihtiyaçlardır.

Dolayısıyla kontrasepsiyon bir “tek yöntem” konusu değil, kişisel planlama konusudur.

Aile planlaması nedir?

Aile planlaması, bireylerin ve çiftlerin çocuk sahibi olup olmayacaklarına, kaç çocuk istediklerine ve gebeliklerin ne zaman gerçekleşmesini istediklerine bilinçli şekilde karar verebilmelerini sağlayan sağlık hizmetlerinin bütünüdür.

Aile planlaması:

“Çocuk yapmamak”

demek değildir.

Tam tersine;

istediğiniz zaman çocuk sahibi olmak ve istemediğiniz zamanda gebelik yaşamamak

demektir.

Aile planlaması içerisinde;

• Gebelikten korunma
• Gebelik öncesi danışmanlık
• Gebelikler arasındaki sürenin planlanması
• İnfertilite değerlendirmesi
• Cinsel sağlık danışmanlığı

gibi konular yer alabilir.

Gebelikten korunma yöntemleri nelerdir?

Modern doğum kontrol yöntemlerini genel olarak birkaç grupta değerlendirebiliriz.

Rahim içi araçlar

• Bakırlı RİA – spiral
• Hormonlu RİA – Mirena gibi levonorgestrel içeren sistemler

Cilt altı implant

Üst kolun iç kısmına yerleştirilen, progestin salgılayan çok etkili ve uzun süreli bir korunma yöntemidir.

Günlük kullanım gerektirmez.

En sık karşılaşılan sorunlarından biri düzensiz kanama olabilir.

Kondom

Hem gebelikten korunmaya yardımcı olur hem de cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlara karşı koruma sağlayan önemli bir bariyer yöntemidir.

Özellikle yeni partner, birden fazla partner veya cinsel yolla bulaşan enfeksiyon riski varsa RİA kullanılsa bile kondom önemlidir.

Doğum kontrol hapları

Östrojen-progestin veya yalnızca progestin içeren farklı oral kontraseptifler vardır.

Etkili yöntemlerdir ancak düzenli kullanılmaları gerekir.

Enjeksiyonlar, vajinal halka ve diğer hormonal yöntemler

Kadının sağlık durumuna göre kullanılabilecek başka hormonal seçenekler de vardır.

Bu yazıda ise özellikle:

Bakırlı RİA ve Mirena

üzerinde duracağız.

RİA nedir?

RİA, “rahim içi araç” kelimelerinin kısaltmasıdır. Halk arasında çoğunlukla “spiral” olarak bilinir.

Rahim boşluğunun içerisine yerleştirilen küçük bir kontraseptif cihazdır.

Bir kez uygun şekilde yerleştirildikten sonra yıllarca günlük ilaç kullanmayı, her ilişki öncesinde yöntem düşünmeyi veya sürekli hatırlamayı gerektirmez.

Bu nedenle RİA:

“tak ve unut”

mantığına en yakın modern kontrasepsiyon yöntemlerinden biridir.

Spiral ile RİA aynı şey mi?

Evet. Günlük kullanımda “spiral” denilen yöntem tıbbi olarak rahim içi araç, yani RİA'dır.

Bugünkü cihazların çoğu aslında spiral şeklinde değildir.

Örneğin en sık kullanılan bakırlı RİA'ların önemli bölümü T şeklindedir.

Ancak halk arasında “spiral” ismi kullanılmaya devam etmektedir.

Bakırlı RİA nedir?

Bakırlı RİA, üzerinde bakır bulunan ve hormon içermeden uzun süreli gebelikten korunma sağlayan rahim içi araçtır.

Bakır iyonları;

• sperm hareketini,
• sperm fonksiyonunu,
• spermin üst genital sisteme ulaşmasını

olumsuz etkileyerek döllenme ihtimalini ciddi şekilde azaltır.

Ana kontraseptif etki fertilizasyonun önlenmesidir.

Bakırlı spiral hormon içerir mi?

Hayır. Bakırlı RİA'nın en önemli özelliklerinden biri hiç hormon içermemesidir.

Yani:

• Östrojen içermez.
• Progestin içermez.
• Yumurtlamayı sistematik olarak baskılamaz.
• Kadının doğal hormonal döngüsü çoğunlukla devam eder.

Bu nedenle:

“Çok etkili korunmak istiyorum ama hormon kullanmak istemiyorum.”

diyen kadınlarda bakırlı RİA benim özellikle sevdiğim seçeneklerden biridir.

Bakırlı spiral neden bu kadar iyi bir korunma yöntemidir?

Çünkü yüksek etkinliği, uzun kullanım süresi ve hormonsuz oluşu aynı yöntemde birleştirir.

Başlıca avantajları:

• %99'dan fazla koruyuculuk
• Hormon içermemesi
• Türkiye'deki TCu 380A için 10 yıllık kullanım
• Her gün ilaç kullanma gerektirmemesi
• Kullanıcı hatasının çok düşük olması
• İlişkiden bağımsız olması
• Çıkarıldığında fertilitenin hızlı geri dönmesi
• Emzirme döneminde kullanılabilmesi
• Acil kontrasepsiyonda kullanılabilmesi

şeklinde özetlenebilir.

Türkiye'de bakırlı spiral kaç yıllıktır?

Türkiye'de yaygın kullanılan TCu 380A tipi bakırlı RİA 10 yıl boyunca gebelikten korunma sağlayabilir.

Bu nedenle cihaz takılırken:

hangi RİA'nın takıldığı ve hangi tarihte değiştirilmesi gerektiği

mutlaka bilinmelidir.

Her bakırlı cihazın kullanım süresi aynı değildir.

Ancak Türkiye'deki klasik TCu 380A için pratik kullanım süremiz:

10 yıldır.

Mirena nedir?

Mirena, rahim içerisinde düşük miktarda levonorgestrel salgılayan hormonlu rahim içi sistemdir.

Bakırlı RİA'dan farklı olarak progestin içerir.

Temel etkileri:

• Servikal mukusu koyulaştırmak
• Spermin geçişini zorlaştırmak
• Endometriumu inceltmek
• Fertilizasyon olasılığını azaltmak

üzerindendir.

Mirena ile bakırlı spiral arasındaki temel fark nedir?

En basit haliyle:

Bakırlı RİA

Hormon yok + adet artabilir.

Mirena

Progestin var + adet genellikle azalır.

Bu nedenle kadının mevcut adet yapısı yöntem seçiminde çok önemlidir.

Adetim çok yoğunsa bakırlı spiral uygun mu?

Çok yoğun adet gören, demir eksikliği veya anemisi bulunan kadınlarda bakırlı RİA her zaman en iyi seçenek olmayabilir.

Çünkü bakırlı RİA özellikle ilk aylarda:

• Adet miktarını artırabilir
• Adet süresini uzatabilir
• Krampları artırabilir

Bu hastalarda hormonlu RİA, özellikle Mirena, daha avantajlı olabilir.

Mirena kanamayı neden azaltır?

Mirena'nın salgıladığı levonorgestrel rahim iç tabakasını, yani endometriumu inceltir.

Dökülecek endometrium azaldığı için:

adet kanaması da azalır.

Bazı kadınlarda adet kanaması zamanla tamamen kesilebilir.

Bu durum:

“Kan rahimde birikiyor.”

anlamına gelmez.

Ortada dökülecek kalın bir endometrium olmadığı için kanama oluşmaz.

Mirena bütün vücudu hormona maruz bırakır mı?

Mirena'nın ana etkisi lokaldir ancak hormonun hiç kana geçmediğini söylemek doğru değildir.

Levonorgestrelin bir bölümü sistemik dolaşıma geçer.

Dolayısıyla:

bakırlı RİA tamamen hormonsuzdur; Mirena ise ağırlıklı lokal etkili hormonal bir yöntemdir.

Bu ayrım önemlidir.

Spiral nasıl takılır?

RİA jinekolojik muayene pozisyonunda, rahim ağzından ince bir uygulama tüpü geçirilerek rahim boşluğuna yerleştirilir.

Genel süreç:

1. Jinekolojik muayene yapılır.
2. Spekulum yerleştirilir.
3. Rahim ağzı görülür.
4. Rahmin yönü değerlendirilir.
5. Gerekirse rahim kavitesi ölçülür.
6. RİA ince aplikatör yardımıyla rahim içerisine yerleştirilir.
7. Aplikatör çıkarılır.
8. RİA'nın ipleri uygun uzunlukta bırakılır.

İşlemin kendisi genellikle birkaç dakika sürer.

Spiral takılması çok ağrılı mı?

RİA takılması sırasında ağrı olabilir ancak ağrı şiddeti kadından kadına belirgin şekilde değişir.

Bazı kadınlar:

“Adet sancısı gibiydi.”

derken bazı kadınlarda rahim ağzından geçiş sırasında daha belirgin ağrı olabilir.

Özellikle:

• Hiç doğum yapmamış kadınlarda
• Çok dar servikal kanalda
• Vajinismusu olanlarda
• Daha önce ağrılı jinekolojik işlem deneyimi yaşayanlarda
• Kaygısı yüksek kadınlarda

ağrı daha fazla hissedilebilir.

Bu nedenle hastaya:

“Bir şey hissetmezsin.”

demek doğru değildir.

Spiral takılırken anestezi gerekir mi?

Çoğu RİA uygulamasında genel anestezi gerekmez.

Ancak ağrı yönetimi hastayla konuşulmalıdır.

Gerekli durumlarda:

• Lokal anestetik
• Servikal/parasevikal blok
• Seçilmiş hastalarda sedasyon

değerlendirilebilir.

Ağrının kişisel olduğunu kabul etmek modern RİA uygulamasının önemli bir parçasıdır.

Spiral uyutarak takılabilir mi?

Evet. Rutin olarak gerekli değildir ancak seçilmiş hastalarda sedasyon veya anestezi altında RİA uygulanabilir.

Örneğin:

• Vajinismus
• Çok ciddi prosedür kaygısı
• Önceki başarısız uygulama
• Çok ağrılı önceki deneyim
• Teknik olarak zor serviks

durumlarında düşünülebilir.

Spiral ne zaman takılır?

Gebelik olmadığından makul şekilde eminsek RİA adet döngüsünün yalnızca belirli bir gününde değil, uygun herhangi bir zamanda takılabilir.

Yani:

“Spiral kesinlikle sadece adetliyken takılır.”

doğru değildir.

Spiral neden genellikle adetliyken takılıyor?

Adet döneminin bazı pratik avantajları olabilir:

• Gebelik olmadığından emin olmak kolaylaşabilir.
• Rahim ağzından geçiş bazı kadınlarda daha rahat olabilir.
• Zaten kanama olduğu için işlem sonrası lekelenme daha az rahatsız edebilir.

Ancak adet görmek RİA takılması için zorunlu değildir.

Bekâr kadınlara spiral takılır mı?

Evet. Bekâr olmak RİA kullanmaya engel değildir.

Medeni durum tıbbi bir kontrasepsiyon kriteri değildir.

Asıl değerlendirilmesi gereken:

• Gebelikten korunma ihtiyacı
• Enfeksiyon riski
• Adet yapısı
• Rahim anatomisi
• Kişisel tercih

gibi faktörlerdir.

Hiç doğum yapmamış kadın spiral kullanabilir mi?

Evet. Hiç doğum yapmamış kadınlarda da bakırlı veya hormonlu RİA kullanılabilir.

Geçmişte:

“Doğurmadan spiral takılmaz.”

düşüncesi yaygındı.

Güncel modern kontrasepsiyon yaklaşımında bu doğru değildir.

Spiral tek eşli kadınlarda neden özellikle iyi bir seçenek olabilir?

Karşılıklı tek eşli, cinsel yolla bulaşan enfeksiyon riski düşük bir ilişkide RİA son derece pratik bir uzun dönem yöntemidir.

Çünkü:

• Her ilişkide yöntem düşünülmez.
• Hap unutulmaz.
• Kondom yırtılması gibi kullanıcı hatası yoktur.
• Bakırlı RİA'da hormonal maruziyet bulunmaz.
• Yıllarca yüksek kontraseptif etkinlik sağlar.

Ancak tek eşlilik yalnızca gerçekten karşılıklı tek eşlilik söz konusuysa CYBH riskini düşürür.

RİA'nın kendisi cinsel yolla bulaşan hastalıklardan korumaz.

Spiral enfeksiyon yapar mı?

RİA'nın rahim içerisinde bulunması yıllar boyunca sürekli enfeksiyon oluşturmaz.

Bu konudaki eski korkunun önemli bölümü tarihsel RİA'lar ve cinsel yolla bulaşan enfeksiyonların cihazdan ayrı değerlendirilmemesinden kaynaklanmaktadır.

Asıl önemli konu:

RİA takıldığı sırada aktif klamidya veya gonore gibi bir enfeksiyon bulunmasıdır.

Takılma sonrası PID riskindeki küçük artış esas olarak ilk haftalarda görülür.

Sonrasında RİA'nın varlığı nedeniyle sürekli yükselen bir enfeksiyon riski beklenmez.

Spiral takılırken enfeksiyon testi yapılır mı?

Her kadına otomatik olarak geniş CYBH paneli yapmak gerekmez.

Ancak:

• Yeni partner
• Birden fazla partner
• Klamidya/gonore riski
• Servikal akıntı
• Servisit bulguları
• Pelvik enfeksiyon öyküsü

varsa değerlendirme ve gerekli testler yapılabilir.

Spiral cinsel yolla bulaşan hastalıklardan korur mu?

Hayır. Bakırlı RİA ve Mirena gebelikten çok güçlü korur ancak klamidya, gonore, sifiliz, HIV gibi enfeksiyonlardan korumaz.

CYBH riski varsa:

RİA + kondom

çok iyi bir kombinasyon olabilir.

Spiral takıldıktan sonra koku olur mu?

RİA'nın kendisinin kötü vajinal koku oluşturması beklenmez.

Yeni başlayan:

• Kötü koku
• Sarı veya yeşil akıntı
• Pelvik ağrı
• Ateş
• Cinsel ilişkide ağrı

varsa:

“Spiral var, kokması normal.”

denmemelidir.

Enfeksiyon açısından değerlendirilmelidir.

Spiral kanamayı neden artırır?

Bakırlı RİA rahim içerisinde lokal bir inflamatuvar yanıt oluşturur ve endometriumdaki prostaglandin/fibrinolitik aktiviteyi etkileyebilir.

Bunun sonucunda özellikle ilk 3–6 ayda:

• Kanama artabilir
• Adet uzayabilir
• Kramp artabilir.

Birçok kadında zamanla azalır.

Ancak başlangıçta zaten ağır adet gören kadın için önemli olabilir.

Spiral servikal lezyonlara iyi gelir mi?

RİA HPV, CIN veya diğer servikal lezyonların tedavisi değildir.

Bazı gözlemsel çalışmalarda RİA kullanan kadınlarda serviks kanseri riskinin daha düşük olabileceğine ilişkin sinyaller bildirilmiştir.

Ancak bu veriler:

“Spiral HPV'yi temizler.”

veya

“Spiral CIN'i tedavi eder.”

demek için yeterli değildir.

Bu nedenle smear ve HPV takipleri spiralden bağımsız olarak devam etmelidir.

HPV pozitif kadın spiral taktırabilir mi?

HPV pozitif olmak tek başına RİA için mutlak engel değildir.

Ancak:

• Aktif servisit
• Servikal lezyonun derecesi
• Gerekli kolposkopik değerlendirme
• Devam eden tedavi

birlikte ele alınmalıdır.

Spiral acil kontrasepsiyonda kullanılabilir mi?

Evet. Bakırlı RİA korunmasız cinsel ilişkiden sonraki ilk 5 gün içerisinde uygulanırsa mevcut en etkili acil kontrasepsiyon yöntemlerinden biridir.

Koruyuculuğu %99'un üzerindedir.

Üstelik:

acil korunmayı sağlar + sonrasında 10 yıl korunmaya devam edebilir.

Bu bakırlı RİA'nın çok önemli ancak toplumda yeterince bilinmeyen avantajlarından biridir.

Ertesi gün hapı mı bakırlı spiral mi?

Acil kontrasepsiyonda bakırlı RİA en etkili yöntemdir.

Üstelik ertesi gün hapından farklı olarak uygulandıktan sonra sürekli korunma sağlar.

Ancak RİA için uygun olmayan bir durum bulunmaması gerekir.

Ağır kaldırınca spiral kayar mı?

Normal günlük aktivite, egzersiz veya ağır kaldırmanın rahim içerisindeki doğru yerleşmiş bir RİA'yı mekanik olarak aşağı düşürdüğünü gösteren kanıt yoktur.

RİA rahim boşluğunun içerisinde bulunur.

Karın kaslarını kullanmak veya ağırlık kaldırmak cihazı “iterek” aşağı indirmez.

Spiral atılması daha çok:

• İlk aylardaki uterin adaptasyon
• Çok yoğun adet kanaması
• Uygulamanın hemen doğum sonrası yapılması
• Rahim boşluğu ile cihaz uyumsuzluğu
• Bazı bireysel anatomik faktörler

ile ilişkilidir.

Dolayısıyla:

“Markette poşet taşıdım, spiral kaymıştır.”

şeklinde düşünmeye gerek yoktur.

Spiral takıldıktan hemen sonra ağır kaldırabilir miyim?

Tıbben RİA'yı yerinden oynatacak bir ağırlık sınırı yoktur ancak işlem sonrası birkaç saat veya bir gün kramp yaşayabilirsiniz.

Kendinizi iyi hissediyorsanız normal aktivitelerinize dönülebilir.

İlk gün ağır spor yapmamanın nedeni çoğunlukla:

spiralin kayma korkusu değil, sizin konforunuzdur.

Spor yapmak spirali kaydırır mı?

Hayır. Normal egzersiz, koşu, pilates veya ağırlık antrenmanının doğru yerleşmiş RİA'yı kaydırdığına dair kanıt yoktur.

İşlem sonrası ağrı nedeniyle kısa süre dinlenilebilir.

Sonrasında normal egzersiz yapılabilir.

Tampon kullanırken spiral olur mu?

Evet. RİA kullanan kadınlar tampon kullanabilir.

Tampon vajina içerisindedir.

RİA ise rahim içerisindedir.

Aralarında rahim ağzı bulunur.

Tampon kullanımının RİA'nın atılma riskini belirgin artırdığını gösteren güçlü kanıt yoktur.

Özellikle yeni takıldıktan hemen sonraki kanama için ilk günlerde ped kullanmak daha konforlu olabilir; ancak uzun dönem RİA kullanıcısında tampon kullanımı genel olarak mümkündür.

Tampon spiralin ipine takılır mı?

Normal kullanımda beklenmez.

Tampon çıkarılırken RİA iplerinin bilerek çekilmemesi gerekir.

RİA ipleri rahim ağzından birkaç santimetre vajinaya uzanır ancak çoğunlukla serviks çevresine kıvrılır.

Spiral varken menstrual cup kullanılabilir mi?

Kullanılabilir ancak tamponla aynı kadar rahat “risksizdir” demek doğru değildir.

Güncel veriler menstrual cup kullanımıyla bazı RİA tiplerinde:

• RİA'nın kısmen veya tamamen atılması
• Cup çıkarılırken iplerin yanlışlıkla çekilmesi
• Cihazın yanlışlıkla çıkarılması

riskinin artabileceğini düşündürmektedir.

Bu nedenle RİA + menstrual cup birlikte kullanılacaksa doğru teknik önemlidir.

Menstrual cup spirali çıkarabilir mi?

Evet, yanlış çıkarma tekniğiyle teorik ve klinik olarak mümkündür.

İki mekanizma düşünülmektedir:

1. Cup'ın oluşturduğu vakumun bırakılmadan aşağı çekilmesi
2. Cup çıkarılırken RİA iplerinin de parmaklar arasına alınarak çekilmesi

Özellikle ikinci mekanizma doğrudan RİA'nın yanlışlıkla çıkarılmasına yol açabilir.

Spiral varken menstrual cup nasıl çıkarılmalı?

Cup çıkarılmadan önce mutlaka vakum bozulmalı ve RİA iplerinin çekilmediğinden emin olunmalıdır.

Yani:

cup'ı sapından tutup direkt aşağı çekmek yerine

önce kenarından bastırıp vakumu bırakmak, ardından kontrollü çıkarmak daha doğrudur.

RİA yeni takılmışsa menstrual cup kullanımı konusunda doktorunuzla ayrıca konuşabilirsiniz.

Menstrual cup kullanmak spiral atılma riskini artırır mı?

Bazı güncel çalışmalar risk artışı olabileceğini gösteriyor ancak risk bütün RİA tiplerinde aynı görünmüyor.

2024 yılında yayımlanan uzun dönemli bir çalışmada menstrual cup kullanıcılarında genel olarak daha fazla RİA atılması ve yanlışlıkla kendi kendine çıkarma görüldü.

Ancak risk kullanılan RİA tasarımına göre farklıydı.

Dolayısıyla güncel yaklaşım:

“Kesinlikle kullanamazsınız.”

değil,

“Kullanabilirsiniz ama potansiyel atılma riskini bilin ve doğru çıkarma tekniğini kullanın.”

şeklinde olmalıdır.

Menstrual disc spiral ile kullanılabilir mi?

Menstrual disc, cup gibi vajinal vakum oluşturan bir yapıya sahip değildir ve teorik olarak ipleri çekme riski daha düşük olabilir.

Ancak RİA ile birlikte kullanımına ilişkin veri menstrual cup kadar geniş değildir.

Her durumda cihaz çıkarılırken RİA iplerinin çekilmemesine dikkat edilmelidir.

Spiral varken gebelik olur mu?

Çok nadiren olabilir. Hiçbir yöntem yüzde 100 değildir.

Ancak bakırlı ve hormonlu RİA'lar en etkili geri dönüşümlü kontraseptifler arasındadır.

İlk kullanım yılında gebelik oranı:

%1'in altındadır.

Spiral varken adet gecikirse ne yapmalıyım?

Gebelik testi yapılmalıdır.

Özellikle bakırlı RİA kullanan kadın normalde adet görmeye devam ettiği için belirgin gecikme önemlidir.

Mirena kullanıcılarında ise kanamanın azalması veya tamamen kesilmesi sık görülebilir.

Spiral varken gebelik olursa dış gebelik olur mu?

RİA toplam gebelik ihtimalini ciddi şekilde düşürdüğü için aslında toplam dış gebelik riskini de azaltır.

Ancak RİA varken nadiren bir gebelik oluşmuşsa:

önce gebeliğin rahim içinde olup olmadığı değerlendirilmelidir.

Çünkü yöntem başarısızlığında dış gebeliğin göreli oranı önem kazanır.

Spiral kayar mı?

Evet. RİA nadiren aşağı doğru yer değiştirebilir veya tamamen dışarı atılabilir.

Atılma riski özellikle ilk aylarda daha yüksektir.

Ancak:

koşmak, merdiven çıkmak, ağırlık kaldırmak veya cinsel ilişki

normal yerleşmiş RİA'yı mekanik olarak iten nedenler değildir.

Spiralin kaydığını nasıl anlarım?

Şunlar şüphe oluşturabilir:

• İplerin eskisinden çok daha uzun olması
• İplerin hiç hissedilememesi
• Vajina içerisinde sert plastik kısmın hissedilmesi
• Yeni başlayan belirgin kasık ağrısı
• Önceden olmayan yoğun kanama
• Gebelik testi pozitifliği

Ancak ipi hissedememek:

kesinlikle spiral düştü

anlamına gelmez.

İpler rahim ağzının içerisine doğru kıvrılmış olabilir.

Şüphede ultrasonla yerleşim değerlendirilir.

Spiral ipini kontrol etmeli miyim?

İsteyen kadın kendi iplerini kontrol etmeyi öğrenebilir ancak her ay mutlaka ip kontrolü yapmak modern kılavuzlarda zorunlu değildir.

Özellikle:

• Kanama düzeninde beklenmedik değişiklik
• Yeni başlayan ağrı
• İplerin eskisinden farklı hissedilmesi
• Gebelik şüphesi

varsa değerlendirme daha önemlidir.

Spiral takıldıktan sonra kontrol ne zaman olmalı?

Sağlıklı, sorunsuz RİA kullanıcısında sık ve zorunlu ultrason kontrollerinin gebelikten korunma etkinliğini artırdığı gösterilmiş değildir.

Ancak klinik uygulamada özellikle:

• Zor takılan RİA
• Ağrı
• Kanama
• İplerin görülememesi
• Kayma şüphesi

varsa kontrol yapılır.

Ben kendi klinik yaklaşımımda ilk yerleşimin doğru olduğunu görmek açısından seçilmiş hastalarda ultrason kontrolünü yararlı buluyorum.

Spiral takıldıktan sonra ne zaman ilişkiye girilir?

Bakırlı RİA takıldığı anda gebelikten korumaya başlar.

İşlem sonrası ilişki açısından günlerce beklemeyi gerektiren evrensel bir tıbbi zorunluluk yoktur.

Ancak:

• Kramp
• Kanama
• Hassasiyet

varsa kişinin kendisini rahat hissetmesini beklemek daha konforlu olabilir.

Mirena takıldıktan sonra ne zaman ilişkiye girilebilir?

Fiziksel olarak kişi kendini rahat hissettiğinde ilişkiye dönülebilir; ancak Mirena'nın kontraseptif etkisinin hemen başlayıp başlamadığı takıldığı siklus gününe bağlıdır.

Siklusun uygun zamanında takılmadıysa ilk 7 gün ek korunma gerekebilir.

Spiral takıldıktan sonra denize girebilir miyim?

RİA takılması nedeniyle uzun süre deniz veya havuz yasağı gerektiren güçlü bilimsel kanıt yoktur.

RİA rahim içerisindedir.

Su rahim içerisine ulaşmaz.

Kendinizi iyi hissediyorsanız günlük yaşama dönebilirsiniz.

Yeni işlem sonrası kramp veya kanama varsa bir süre beklemek daha konforlu olabilir.

Spiral takıldıktan sonra duş alınır mı?

Evet. Normal şekilde duş alınabilir.

Duş spiralin yerini değiştirmez.

Eşim spiralimi hisseder mi?

Normalde partner RİA'nın plastik gövdesini hissedemez. Bazen rahim ağzından çıkan ince ipleri fark edebilir.

Yeni takılan RİA'nın ipleri başlangıçta biraz daha sert olabilir.

Zaman içerisinde genellikle yumuşar ve serviks çevresine kıvrılır.

Eşim spiral ipini hissediyorsa ne yapmalıyım?

Öncelikle panik gerektiren bir durum değildir.

Çoğu zaman hissedilen şey RİA değil, iplerdir.

Ve bazen çözüm gerçekten çok basittir:

Cinsel pozisyonu biraz değiştirmek.

Bazı pozisyonlarda penis rahim ağzına daha doğrudan temas ederken başka bir pozisyonda temas açısı değişir.

Dolayısıyla partner yalnızca belirli pozisyonlarda ipi hissediyorsa:

önce pozisyon değişikliği denenebilir.

Bu küçük değişiklik çoğu çiftte yeterli olabilir.

Pozisyon değiştirdik ama eşim hâlâ spiral ipini hissediyor, ne yapmalı?

Sorun devam ediyorsa:

• RİA yerleşimi kontrol edilir.
• İplerin uzunluğu değerlendirilir.
• Gerekirse ipler düzenlenebilir.

Ancak ipleri gereğinden fazla kısa kesmek her zaman çözüm değildir.

Çok kısa kesilen ip uçları daha dik ve batıcı hale gelebilir.

Eşim spiralin sert plastik kısmını hissediyorsa normal mi?

Hayır.

Partner vajina içerisinde sert plastik bir yapı hissediyorsa RİA aşağı doğru yer değiştirmiş olabilir.

Bu durumda muayene gerekir.

Cinsel ilişki spirali kaydırır mı?

Normal cinsel ilişki doğru yerleşmiş bir RİA'yı kaydırmaz.

Penis rahim içerisine girmez.

RİA rahim boşluğunda, cinsel ilişki ise vajina içerisinde gerçekleşir.

Bu iki alan arasında rahim ağzı bulunur.

Spiral takıldıktan sonra hangi belirtilerde doktora başvurmalıyım?

Özellikle:

• Şiddetli veya giderek artan kasık ağrısı
• Ateş
• Kötü kokulu akıntı
• Çok yoğun kanama
• Gebelik şüphesi
• Plastik kısmın hissedilmesi
• İplerin uzunluğunun belirgin değişmesi
• İplerin kaybolmasıyla birlikte gebelik riski

durumlarında değerlendirme gerekir.

Kimlere bakırlı RİA takılmaz?

Bakırlı RİA için uygunluk kişisel olarak değerlendirilmelidir.

Önemli kontrendikasyon veya erteleme nedenleri arasında:

• Mevcut gebelik
• Aktif pelvik enfeksiyon
• Aktif pürülan servisit
• Tedavi edilmemiş klamidya veya gonore
• Nedeni açıklanmamış ciddi vajinal kanama
• Rahim boşluğunu belirgin bozan anatomik anomaliler
• Belirli rahim veya serviks maligniteleri

bulunabilir.

Yoğun adet kanaması ise her zaman mutlak engel değildir ancak yöntem seçiminde önemli bir dezavantaj olabilir.

Kimlere Mirena takılmaz?

Bakırlı RİA ile ortak kontrendikasyonların yanı sıra hormonal RİA'da progestin kullanımıyla ilgili durumlar da değerlendirilir.

Örneğin aktif meme kanseri öyküsü önemli bir konudur.

Dolayısıyla:

“Spiral spiral işte.”

şeklinde yaklaşılmamalıdır.

Bakırlı RİA ve Mirena farmakolojik olarak aynı yöntem değildir.

RİA kısırlık yapar mı?

Hayır. Modern RİA'ların kendisinin infertiliteye neden olduğu gösterilmemiştir.

Asıl infertilite riski:

klamidya ve gonore gibi üst genital sistem enfeksiyonlarına yol açabilecek cinsel yolla bulaşan hastalıklardır.

RİA çıkarıldığında doğurganlık hızla geri döner.

Spiral çıkarıldıktan sonra ne zaman gebe kalabilirim?

RİA çıkarıldığı andan itibaren gebelik oluşabilir.

Aylar boyunca:

“Spiralin etkisinin vücuttan çıkmasını”

beklemek gerekmez.

Bakırlı RİA'da zaten vücudu baskılayan sistemik hormon bulunmamaktadır.

Boncuklu spiral nedir?

Boncuklu spiral, bakır elementlerin klasik T şeklindeki gövdeden farklı bir yapı üzerinde bulunduğu hormonsuz rahim içi araçları tanımlamak için kullanılan günlük bir ifadedir.

Örneğin bazı cihazlarda bakır boncuklar üç boyutlu bir yapı üzerinde bulunur.

Bunları:

“Yeni teknoloji olduğu için klasik bakırlı spiralden kesin daha iyi.”

şeklinde değerlendirmek doğru değildir.

Uzun dönem veri, cihaz tipi ve uygulayıcı deneyimi önemlidir.

GyneFix nedir?

GyneFix klasik T gövdesi bulunmayan, rahim fundusuna sabitlenen çerçevesiz bir bakırlı rahim içi sistemdir.

Yani:

• Hormon içermez.
• Bakırla kontrasepsiyon sağlar.
• Klasik T şekilli RİA'dan farklı tasarıma sahiptir.

Takılma tekniği daha farklıdır ve uygulayıcı deneyimi önemlidir.

Her kadın için klasik TCu 380A'dan üstün olduğunu söylemek doğru değildir.

Cilt altı implant mı spiral mi?

Her ikisi de son derece etkili uzun etkili geri dönüşümlü kontraseptiflerdir ancak temel fark hormon maruziyetidir.

Bakırlı RİA

• Hormonsuz
• Rahim içinde
• 10 yıl
• Adet artabilir

Cilt altı implant

• Progestin içerir
• Kolda cilt altında
• Uzun süreli
• Düzensiz kanama sık görülebilir

Hangi yöntemin daha iyi olduğu kadının önceliklerine bağlıdır.

Kondom mu spiral mi?

Gebelikten korunma açısından:

RİA daha yüksek ve kullanıcı hatasından bağımsız etkinliğe sahiptir.

Ancak cinsel yolla bulaşan hastalıklardan korunmada:

kondomun RİA'nın sahip olmadığı önemli bir avantajı vardır.

Bu nedenle özellikle CYBH riski bulunan ilişkilerde:

RİA + kondom

en mantıklı kombinasyonlardan biridir.

Bursa spiral fiyatı ne kadar?

Bursa'da spiral taktırma fiyatı kullanılan cihazın türüne ve işlemin kapsamına göre değişir.

Fiyatı etkileyen unsurlar:

• Bakırlı RİA veya Mirena olması
• RİA'nın cihaz fiyatı
• Muayene
• Ultrason
• Uygulama
• Gerekirse lokal anestezi veya sedasyon
• Kontrol hizmetinin dahil olup olmaması

olabilir.

Bu nedenle:

“Spiral kaç TL?”

sorusundan daha doğru soru:

“Bursa spiral taktırma toplam fiyatına neler dahil?”

sorusudur.

Bursa bakırlı spiral fiyatı ne kadar?

Bakırlı spiral fiyatı cihaz markasına ve uygulamanın nerede gerçekleştirildiğine göre değişebilir.

Türkiye'deki klasik TCu 380A tipi RİA ile Mirena'nın cihaz maliyetleri aynı değildir.

Güncel fiyat için işlemin yapılacağı merkezden bilgi alınması gerekir.

Bursa Mirena fiyatı ne kadar?

Mirena'nın ürün maliyeti bakırlı RİA'dan farklıdır ve muayene/uygulama ücretinden ayrı olabilir.

Bu nedenle fiyat karşılaştırırken:

• Cihaz
• Uygulama
• Ultrason
• Kontrol

ücretlerinin dahil olup olmadığını sormak gerekir.

Bursa'da spiral taktırmadan önce hangi değerlendirmeler yapılır?

Amaç yalnızca RİA'yı rahim içerisine koymak değil, doğru kadına doğru RİA'yı seçmektir.

Öncelikle:

• Gebelik ihtimali
• Adet düzeni
• Kanama miktarı
• Pelvik enfeksiyon bulguları
• Cinsel yolla bulaşan enfeksiyon riski
• Rahim anatomisi
• Kişisel hastalık öyküsü
• Hormon kullanma isteği

değerlendirilir.

Sonra:

bakırlı RİA mı, Mirena mı, implant mı, kondom veya başka bir yöntem mi

daha uygun olduğuna birlikte karar verilebilir.

Bursa'da RİA seçiminde klinik yaklaşımım

Korunma yöntemini hastaya hazır reçete gibi vermeyi doğru bulmuyorum.

Örneğin:

“Hormon kullanmak istemiyorum.”

diyen ve adetleri normal olan bir kadın için bakırlı RİA son derece güçlü bir seçenektir.

“Zaten çok yoğun kanıyorum.”

diyen bir kadında ise aynı bakırlı RİA kanamayı artırabileceği için Mirena daha mantıklı olabilir.

“Yeni partnerim var ve CYBH'den de korunmak istiyorum.”

diyen bir kadında RİA'nın yanında kondom hâlâ önemlidir.

Dolayısıyla korunma yöntemi seçerken benim için asıl soru:

“En iyi doğum kontrol yöntemi hangisi?” değil, “Bu kadın için en iyi yöntem hangisi?”

sorusudur.

Bakırlı RİA'yı özellikle:

hormon içermemesi + 10 yıllık koruma + çok yüksek etkinlik + günlük kullanıcı hatasının olmaması

nedeniyle önemli bir kontrasepsiyon seçeneği olarak değerlendiriyorum.