İçeriğe geç
Doç. Dr. Deniz Şimşek logosu

Fonksiyonel Tıp

Menopoz Tedavisi

Bursa menopoz ve perimenopoz tedavisi; biyoözdeş hormon, estradiol, mikronize progesteron, testosteron, DHEA, vajinal östrojen, faydalar, riskler ve fiyatlar hakkında ayrıntılı rehber.

Son güncellenme:Tıbbi olarak inceleyen:Doç. Dr. Deniz Şimşek
Menopoz Tedavisi — Doç. Dr. Deniz Şimşek, Bursa

Menopoz hormon tedavisi herkese gerekli değildir; ancak sıcak basması, gece terlemesi ve yaşam kalitesini bozan menopoz belirtilerinde uygun kadınlarda en etkili tedavi seçeneklerinden biridir. Tedavi kişiye göre planlanır; 17β-estradiol kullanılabilir ve rahmi bulunan kadınlarda sistemik östrojen veriliyorsa endometriumun uygun bir progestojenle korunması gerekir.

Biyoözdeş hormon, insan vücudunda bulunan hormonla moleküler olarak aynı yapıya sahip hormon anlamına gelir. Bu ifade, hormonun “tamamen doğal”, “kişiye özel eczanede hazırlanmış” veya “risksiz” olduğu anlamına gelmez. Ruhsatlı ve standardize biyoözdeş preparatlar ile compounded/kişiye özel hazırlanmış karışımlar birbirinden ayrılmalıdır.

Menopoz tedavisinde amaç belirli bir laboratuvar değerini yakalamak değil; şikâyetleri kontrol etmek, güvenliği değerlendirmek ve tedaviyi kadının yaşına, rahim durumuna, meme-pıhtı-kalp damar riskine ve kişisel tercihlerine göre uyarlamaktır.

Menopoz nedir?

Menopoz, yumurtalıkların yaşla birlikte fonksiyonlarının değişmesi ve adetlerin kalıcı olarak sona ermesiyle ortaya çıkan doğal bir yaşam dönemidir.

Doğal menopoz, başka bir neden bulunmadığı durumda son adetten sonra 12 ay boyunca adet görülmemesi ile geriye dönük olarak tanımlanır.

Ancak menopoz yalnızca “adetin bitmesi” değildir.

Östrojen ve progesteron üretimindeki değişiklikler;

  • sıcak basması,
  • gece terlemesi,
  • gece sık uyanma,
  • uyku bozukluğu,
  • beyin sisi,
  • konsantrasyon güçlüğü,
  • duygu durum değişiklikleri,
  • çarpıntı,
  • eklem ve kas yakınmaları,
  • vajinal kuruluk,
  • ilişkide ağrı,
  • cinsel istekte değişiklik,
  • idrar yolu yakınmaları,
  • kemik kaybı

gibi çok farklı belirtilere yol açabilir.

Her kadın bütün bu belirtileri yaşamaz.

Bazı kadınlar menopoz dönemini çok az şikâyetle geçirirken bazı kadınların günlük yaşamı, uykusu, işi, ilişkileri ve cinsel yaşamı belirgin biçimde etkilenebilir.

Menopoz bir hastalık değildir; ancak menopozla ilişkili belirtilerin tedavi edilmemesi gerektiği anlamına da gelmez.

Perimenopoz nedir?

Perimenopoz, menopozdan önce başlayan hormonal geçiş dönemidir.

Yumurtalıkların hormon üretimi bir anda durmaz.

Östrojen ve progesteron düzeyleri yıllar içinde dalgalanabilir.

Bu nedenle perimenopozda bazı aylar hiçbir yakınma olmazken başka aylarda belirtiler belirginleşebilir.

Kadın hâlâ adet görürken menopoz belirtileri yaşayabilir.

Bu özellikle önemlidir çünkü birçok kadın:

“Adet görüyorum, nasıl menopoz belirtilerim olabilir?”

diye düşünmektedir.

Aslında sıcak basması, gece uyanmaları, adet düzensizliği veya duygu durum değişiklikleri menopozdan yıllar önce, perimenopoz döneminde başlayabilir.

40 yaşından sonra adetlerim değişti, perimenopozda olabilir miyim?

Evet.

Perimenopozun ilk belirtilerinden biri adet düzenindeki değişiklikler olabilir.

Adetler:

  • daha sıklaşabilir,
  • araları uzayabilir,
  • birkaç ay atlanabilir,
  • daha yoğun olabilir,
  • daha az olabilir,
  • daha uzun sürebilir.

Örneğin yıllardır 28–30 günde bir adet gören bir kadın 23–25 günde bir adet görmeye başlayabilir.

İlerleyen dönemde ise adet araları uzayabilir.

Ancak 40 yaşından sonraki her kanama değişikliği otomatik olarak menopoza bağlanmamalıdır.

Miyom, polip, adenomyozis, tiroit hastalıkları, gebelik ve endometriumla ilgili hastalıklar da kanama değişikliklerine neden olabilir.

Özellikle;

  • çok yoğun kanama,
  • 7 günden uzun süren kanama,
  • iki adet arasında kanama,
  • ilişki sonrası kanama,
  • menopoz sonrası yeniden başlayan kanama

değerlendirilmelidir.

Menopoz belirtileri nelerdir?

Menopoz belirtileri yalnızca sıcak basmasından ibaret değildir.

En sık görülebilen belirtiler arasında:

Sıcak basması ve gece terlemesi

Ani sıcaklık hissi, yüzde ve gövdede kızarma, terleme ve ardından üşüme yaşanabilir.

Uyku bozukluğu

Kadın uykuya rahat dalmasına rağmen gece birkaç kez uyanabilir.

Gece 03.00'te uyanma

Özellikle gecenin ikinci yarısında uyanma ve yeniden uyuyamama perimenopoz ve menopoz döneminde sık görülebilir.

Duygu durum değişiklikleri

Sinirlilik, gerginlik, kaygı veya depresif belirtiler ortaya çıkabilir veya önceden var olan yakınmalar artabilir.

Beyin sisi

Kelime bulmada güçlük, unutkanlık hissi ve odaklanma zorluğu yaşanabilir.

Vajinal kuruluk

Vajinal dokuda kuruluk, yanma, tahriş ve hassasiyet olabilir.

İlişkide ağrı

Kayganlığın azalması ve dokuların incelmesi cinsel ilişki sırasında ağrıya neden olabilir.

Cinsel istekte değişiklik

Libidoda azalma birçok farklı faktörden etkilenebilir.

Kas ve eklem yakınmaları

Kas gücünde azalma, eklem ağrıları veya vücut kompozisyonunda değişiklik fark edilebilir.

Kemik kaybı

Kemik mineral yoğunluğu özellikle menopoz çevresindeki yıllarda daha hızlı azalabilir.

İdrar yolu yakınmaları

Sık idrara çıkma, gece idrara kalkma, ani sıkışma veya tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonları görülebilir.

Bursa'da menopoz doktoruna ne zaman gitmeliyim?

Menopoz değerlendirmesi için adetlerin tamamen kesilmesini beklemek gerekmez.

Özellikle;

  • 40 yaşından sonra adet düzeniniz değişmeye başladıysa,
  • sıcak basmanız varsa,
  • geceleri terliyorsanız,
  • gece sürekli uyanıyorsanız,
  • daha önce olmayan uyku probleminiz başladıysa,
  • vajinal kuruluk veya ilişkide ağrı varsa,
  • yaşam kaliteniz belirgin bozulduysa,
  • hormon tedavisi kullanmayı düşünüyorsanız,
  • mevcut hormon tedavinizin size uygun olup olmadığını öğrenmek istiyorsanız

menopoz konusunda değerlendirme yapılabilir.

Bursa menopoz doktoru arıyorum, muayenede neler değerlendirilir?

Menopoz değerlendirmesi yalnızca kan hormonlarına bakmaktan ibaret değildir.

Görüşmede özellikle:

  • yaş,
  • son adet tarihi,
  • son 1 yıldaki adet düzeni,
  • sıcak basması,
  • gece terlemesi,
  • uyku kalitesi,
  • ruh hali,
  • vajinal ve cinsel yakınmalar,
  • kemik sağlığı,
  • kişisel meme hastalığı öyküsü,
  • ailede meme ve yumurtalık kanseri,
  • pıhtı öyküsü,
  • kalp-damar hastalıkları,
  • migren,
  • karaciğer hastalıkları,
  • sigara kullanımı,
  • kullanılan ilaçlar,
  • geçirilmiş ameliyatlar,
  • rahmin bulunup bulunmadığı

değerlendirilir.

Amaç yalnızca:

“Hormon düşük mü?”

sorusunun cevabını bulmak değildir.

Asıl soru:

“Bu kadının hangi belirtileri var, tedaviye ihtiyacı var mı ve hangi tedavi onun için en uygun ve güvenli seçenek?”

olmalıdır.

Menopoz tedavisi her kadına aynı mı uygulanır?

Hayır.

Menopoz tedavisinin en önemli prensiplerinden biri kişiye özel olmasıdır.

Sıcak basması olan bir kadınla yalnızca vajinal kuruluğu olan kadının tedavisi aynı olmayabilir.

Rahmi bulunan kadınla rahmi alınmış kadının hormon tedavisi aynı olmayabilir.

45 yaşında yeni menopoza giren kadın ile 68 yaşında ilk kez hormon tedavisi düşünmek isteyen kadının risk değerlendirmesi de aynı değildir.

Tedavinin;

  • içeriği,
  • dozu,
  • uygulama yolu,
  • progesteron gereksinimi,
  • kullanım şekli,
  • takip sıklığı

kişiye göre belirlenir.

Menopoz tedavisi nelerdir?

Menopoz tedavisi yalnızca hormon kullanımı anlamına gelmez.

Tedavi seçenekleri arasında:

  • yaşam tarzı düzenlemeleri,
  • direnç egzersizi,
  • uyku düzenlemeleri,
  • menopoz hormon tedavisi,
  • hormon içermeyen ilaçlar,
  • vajinal nemlendiriciler,
  • kayganlaştırıcılar,
  • lokal vajinal östrojen,
  • uygun hastalarda vajinal hormonal seçenekler,
  • seçilmiş hastalarda testosteron,
  • gerekli durumlarda vitamin ve mineral desteği,
  • kemik sağlığına yönelik tedaviler

bulunabilir.

En doğru yaklaşım baskın şikâyete göre seçilir.

Menopozda hormon tedavisi nedir?

Menopoz hormon tedavisi veya MHT/HRT, menopozla ilişkili belirtilerin tedavisinde östrojen ve gerekli hastalarda progestojen kullanılmasıdır.

Sistemik menopoz hormon tedavisi özellikle:

  • sıcak basması,
  • gece terlemesi

gibi vazomotor belirtilerin en etkili tedavilerinden biridir.

Uygun kadınlarda başka menopoz belirtilerine ve kemik kaybının önlenmesine de katkı sağlayabilir.

Biyoeşdeğer hormon tedavisi nedir?

Ayrıntılı rehber: Bursa Biyoözdeş Hormon Tedavisi

İnternette hastalar şu ifadeleri sıklıkla aramaktadır:

“Bioeşdeğer hormon tedavisi”
“Biyoeşdeğer hormon tedavisi”
“Bioidentical hormon”
“Biyoözdeş hormon”
“Doğal hormon tedavisi”
“BHRT”

Burada önemli bir terminoloji ayrımı vardır.

Hastaların “bioeşdeğer” olarak adlandırdığı hormonlar için tıbbi literatürde daha doğru ifade genellikle:

biyoözdeş / bioidentical / body-identical hormon

şeklindedir.

Biyoözdeş hormon, moleküler yapısı insan vücudunda doğal olarak bulunan hormona karşılık gelen hormondur.

Örneğin:

17β-estradiol, yumurtalıkların ürettiği estradiolle aynı moleküler yapıya sahiptir.

Mikronize progesteron, insan progesteronuna karşılık gelen progesterondur.

Ancak burada çok önemli bir ayrım vardır.

Biyoözdeş hormon ile eczanede kişiye özel hazırlanan karışım hormon aynı şey midir?

Hayır.

“Biyoözdeş” kelimesi bazen pazarlama amacıyla bütün kişiye özel hazırlanmış hormon karışımlarını tanımlamak için kullanılmaktadır.

Oysa iki farklı grup vardır:

1. Ruhsatlı ve standardize biyoözdeş hormon preparatları

Bunlar belirli dozlarda üretilmiş, içeriği standardize edilmiş estradiol ve mikronize progesteron gibi ilaçlardır.

2. Compounded yani kişiye özel hazırlanmış hormon karışımları

Bunlar farklı hormonların özel eczanelerde çeşitli oranlarda karıştırılmasıyla hazırlanabilir.

Dolayısıyla:

“Biyoözdeş = karışım eczanesinde hazırlanmış hormon” değildir.

Aynı şekilde:

“Biyoözdeş = tamamen risksiz hormon” da değildir.

Biyoeşdeğer hormon tedavisi daha doğal mıdır?

Estradiol ve mikronize progesteron insan vücudunda üretilen hormonlarla moleküler olarak aynıdır.

Bu nedenle hastalar tarafından “doğal hormon” şeklinde tanımlanabilmektedir.

Ancak “doğal” kelimesi tıbbi güvenlik kavramıyla eş anlamlı değildir.

Bir tedavinin güvenli olup olmadığını;

  • hormonun türü,
  • dozu,
  • uygulama yolu,
  • tedavi süresi,
  • rahmin bulunup bulunmadığı,
  • kişisel hastalıklar,
  • kişinin başlangıçtaki meme ve damar riski

belirler.

Bursa'da biyoeşdeğer hormon tedavisi yapılıyor mu?

Bursa'da menopoz değerlendirmesi sırasında uygun hastalarda mevcut ruhsatlı ve standardize preparatlar kullanılarak kişiye özel menopoz hormon tedavisi planlanabilir.

Burada hedef herkese aynı reçeteyi vermek değildir.

Önce kadının:

  • belirtileri,
  • adet durumu,
  • rahminin olup olmadığı,
  • meme sağlığı,
  • pıhtı riski,
  • kalp-damar riski,
  • kemik sağlığı,
  • kişisel tercihleri

değerlendirilmelidir.

Bursa'da biyoeşdeğer hormon tedavisinde hangi hormonlar kullanılır?

Tedavi hastaya göre değişmekle birlikte menopoz hormon tedavisinin temel bileşeni östrojendir.

Biyoözdeş tedavi yaklaşımında kullanılan östrojen:

17β-estradiol

olabilir.

Rahmi bulunan kadınlarda endometriumun korunması amacıyla uygun bir progestojen gerekir.

Biyoözdeş seçeneklerden biri:

mikronize progesterondur.

Ancak her kadının tedavi dozu ve kullanım düzeni aynı değildir.

Estradiol nedir?

Estradiol, üreme çağındaki kadınlarda yumurtalıklar tarafından üretilen en önemli östrojenlerden biridir.

Menopoz geçişinde estradiol üretimindeki değişiklikler birçok menopoz belirtisinin ortaya çıkmasında rol oynar.

Menopoz tedavisinde kullanılan 17β-estradiol:

  • jel,
  • bant,
  • sprey,
  • tablet

gibi farklı uygulama yollarıyla kullanılabilir.

Her uygulama yolunun aynı farmakolojik özelliklere sahip olduğunu düşünmek doğru değildir.

Estradiol jel nedir?

Estradiol jel, östrojenin ciltten yani transdermal yolla verilmesini sağlayan tedavi yöntemlerinden biridir.

Jel cilde uygulandıktan sonra estradiol ciltten emilerek sistemik dolaşıma geçer.

Bu yöntem östrojenin önce bağırsaktan emilip ardından karaciğerden ilk geçiş yapmasını önler.

Bu özellik özellikle pıhtılaşma ve bazı metabolik etkiler açısından oral östrojenden farklı bir profile sahip olmasına neden olur.

Östrojen jel mi, bant mı, tablet mi daha iyidir?

Ayrıntılı rehber: Estradiol Jel mi Bant mı Tablet mi?

Tek bir uygulama yöntemi bütün kadınlar için “en iyi” değildir.

Seçim;

  • pıhtı riski,
  • migren,
  • trigliserid,
  • karaciğer veya safra kesesi sorunları,
  • hastanın tercihi,
  • cilt reaksiyonları,
  • kullanım kolaylığı

gibi faktörlere bağlı olabilir.

Transdermal estradiol, özellikle venöz tromboembolizm açısından risk faktörleri bulunan kadınlarda oral östrojene göre daha uygun bir seçenek olabilir.

Transdermal östrojen ne demek?

“Transdermal”, ilacın ciltten verilmesi anlamına gelir.

Estradiol;

  • jel,
  • bant,
  • bazı ülkelerde sprey

şeklinde transdermal olarak uygulanabilir.

Önemli olan yalnızca “östrojen kullanıyorum” demek değildir.

Hangi östrojen?
Hangi doz?
Hangi uygulama yolu?
Hangi hastada?

sorularının tamamı önemlidir.

Mikronize progesteron nedir?

Mikronize progesteron, vücudun doğal progesteron hormonuyla moleküler olarak aynı progesteronun emilimini artırmak amacıyla mikronize edilmiş formudur.

Menopoz tedavisinde özellikle rahmi bulunan kadınlarda estradiol tedavisine eklenebilir.

Buradaki temel amaç rahim iç tabakasını yani endometriumu sistemik östrojenin uyarıcı etkisinden korumaktır.

Rahmi olan kadın östrojeni tek başına kullanabilir mi?

Genellikle hayır.

Rahmi bulunan bir kadında sistemik östrojenin uzun süre uygun endometrial koruma olmadan kullanılması endometrium hiperplazisi ve endometrium kanseri riskini artırabilir.

Bu nedenle uygun bir progestojen eklenmesi gerekir.

Rahmi alınan kadın progesteron kullanmalı mı?

Total histerektomi geçirmiş kadınların çoğunda endometriumu koruma gereksinimi olmadığından yalnızca östrojen kullanılabilir.

Ancak;

  • endometriozis öyküsü,
  • ameliyatın kapsamı,
  • geride endometrial doku bulunma olasılığı

gibi özel durumlar planı değiştirebilir.

Dolayısıyla “rahmi alınmış bütün kadınlar mutlaka progesteron kullanmalıdır” şeklinde bir kural yoktur.

Progesteron uykuya iyi gelir mi?

Progesteronun bazı metabolitleri merkezi sinir sisteminde GABA sistemiyle etkileşebilir.

Bazı kadınlarda mikronize progesteron kullanımı uyku üzerinde olumlu etki gösterebilir.

Ancak:

“Gece uyanıyorsanız kesin progesteronunuz düşüktür.”

demek doğru değildir.

Uyku bozukluğunun;

  • sıcak basması,
  • gece terlemesi,
  • uyku apnesi,
  • stres,
  • depresyon veya anksiyete,
  • huzursuz bacak,
  • tiroit bozukluğu,
  • alkol veya kafein,
  • kullanılan ilaçlar

gibi pek çok nedeni olabilir.

Gece 03.00'te uyanıyorum, menopozdan olabilir mi?

Olabilir.

Menopoz geçişinde en sık karşılaşılan uyku yakınmalarından biri uykuya dalamamak değil:

gece uyanmak ve yeniden uyuyamamaktır.

Östrojen ve progesteron dalgalanmaları uyku yapısını ve vücut sıcaklığını etkileyebilir.

Özellikle sıcak basması veya gece terlemesi uykuyu bölebilir.

Kadın bazen terlediğinin farkında bile olmayabilir.

Ancak saat 03.00'ün özel bir “östrojen saati”, “kortizol bozukluğu saati” veya “karaciğer detoks saati” olduğuna dair güvenilir klinik kanıt yoktur.

Menopoz hormon tedavisi uykuyu düzeltir mi?

Uyku bozukluğunun nedeni sıcak basması ve gece terlemesi ise uygun hastalarda menopoz hormon tedavisi uykunun düzelmesine yardımcı olabilir.

Ancak hormon tedavisi tek başına bir “uyku ilacı” değildir.

Horlama, nefes durması, huzursuz bacak, depresyon, yoğun kaygı veya başka bir uyku bozukluğu varsa bunların ayrıca değerlendirilmesi gerekir.

Hormon tedavisine başlamadan önce hormon testi yaptırmak şart mı?

Her zaman değil.

Özellikle 45 yaş ve üzerindeki, tipik menopoz belirtileri ve adet değişiklikleri bulunan kadınlarda perimenopoz veya menopoz çoğu zaman klinik olarak değerlendirilebilir.

Perimenopoz döneminde FSH ve estradiol düzeyleri çok dalgalanabilir.

Bugün yüksek çıkan FSH başka bir zamanda daha düşük olabilir.

Bu nedenle:

tek bir FSH veya estradiol sonucuyla menopoz tedavisini yönetmek doğru değildir.

FSH özellikle;

  • 40–45 yaş arasında erken menopoz şüphesinde,
  • 40 yaşından önce prematür over yetmezliği olasılığında,
  • tanının belirsiz olduğu bazı durumlarda

daha anlamlı olabilir.

Estradiol seviyem kaç olmalı?

Menopoz hormon tedavisindeki temel hedef laboratuvarda belirli bir estradiol rakamını yakalamak değildir.

Standart menopoz tedavisi:

“Estradiolü mutlaka şu seviyeye çıkaralım.”

mantığıyla uygulanmaz.

Doz;

  • belirtilerin kontrolü,
  • yan etkiler,
  • tedavi toleransı,
  • kadının klinik durumu

üzerinden değerlendirilir.

Bazı özel klinik durumlarda estradiol düzeyinin ölçülmesi yardımcı olabilir ancak her kontrolde hormon düzeyi ölçerek dozu sürekli değiştirmek standart yaklaşım değildir.

Tükürük hormon testiyle kişiye özel hormon dozu ayarlanır mı?

Bu yaklaşımı destekleyen yeterli güvenilir kanıt yoktur.

Kişiye özel tedavi demek:

“Her ay hormon ölçüp sayıya göre karışım hazırlamak”

değildir.

Kişiselleştirme esas olarak klinik gereksinim, riskler ve tedavi yanıtına dayanır.

Hormon tedavisine başlamadan önce hangi testler yapılır?

Her kadına aynı laboratuvar paketi zorunlu değildir.

Değerlendirmede kişinin öyküsüne göre:

  • kan basıncı,
  • kilo ve vücut kompozisyonu,
  • glukoz metabolizması,
  • lipid profili,
  • karaciğer fonksiyonları,
  • tiroit fonksiyonları,
  • kan sayımı,
  • gerekli kadınlarda ferritin,
  • mamografi taramasının güncelliği,
  • smear/HPV taramasının güncelliği,
  • transvajinal ultrason,
  • kemik yoğunluğu ölçümü

gibi değerlendirmeler düşünülebilir.

Ancak bunların tümünün her kadında zorunlu olduğu söylenemez.

Bursa'da hormon tedavisi öncesi risk değerlendirmesinde nelere bakılır?

Ayrıntılı rehber: Menopoz Hormon Tedavisi Öncesi Risk Değerlendirmesi

Tedaviden önce özellikle beş ana alan önemlidir:

1. Meme sağlığı

Kişisel ve ailevi meme kanseri riski değerlendirilir.

2. Rahim ve kanama öyküsü

Açıklanamayan vajinal kanama araştırılmadan sistemik hormon başlanmamalıdır.

3. Pıhtı riski

Daha önce DVT veya pulmoner emboli olup olmadığı sorgulanır.

4. Kalp-damar ve metabolik risk

Tansiyon, sigara, diyabet, lipidler ve bilinen damar hastalıkları değerlendirilir.

5. Karaciğer ve diğer hastalıklar

Aktif ciddi karaciğer hastalıkları ve diğer sistemik hastalıklar planı etkileyebilir.

Hormon tedavisinden önce mamografi şart mı?

Meme kanseri taraması kişinin yaşına ve uygun tarama programına göre güncel olmalıdır.

Ancak hormon tedavisi başlanacak her kadına, yakın zamanda normal ve güncel meme taraması bulunmasına rağmen otomatik olarak yeni mamografi çekilmesi gerektiği şeklinde genel bir kural yoktur.

Önemli olan kadının taramalarının gecikmemiş olması ve kişisel riskinin değerlendirilmesidir.

Hormon tedavisinden önce ultrason yapılır mı?

Özellikle;

  • anormal kanama,
  • miyom,
  • polip,
  • adenomyozis,
  • endometrial hastalık öyküsü

varsa transvajinal ultrason önemli bilgi sağlayabilir.

Menopoz sonrası kanama varsa değerlendirme hormon başlamadan önce yapılmalıdır.

Hormon tedavisinden önce kemik yoğunluğu ölçülür mü?

Her kadına aynı yaşta DEXA yapılması gerekmez.

Ancak;

  • erken menopoz,
  • prematür over yetmezliği,
  • daha önce düşük travmalı kırık,
  • çok düşük kilo,
  • uzun süreli kortizon kullanımı,
  • osteoporoz için ek risk faktörleri

varsa daha erken kemik değerlendirmesi gerekebilir.

Menopozda kemik mi kas mı önce etkilenir?

Kas ve kemik birbirinden ayrı düşünülmemelidir.

Kas gücündeki yaşa bağlı azalma menopozdan önce başlayabilir.

Kemik kaybı ise özellikle geç perimenopoz ve menopozun ilk yıllarında hızlanabilir.

Kas gücünün azalması düşme riskini artırır.

Kemik zayıflığı da düşme durumunda kırık riskini artırır.

Bu nedenle menopoz değerlendirmesinde yalnızca kemik yoğunluğu değil:

kas sağlığı da önemlidir.

Menopozda kas kaybını nasıl önlerim?

Temel yaklaşım:

  • direnç egzersizi,
  • yeterli protein,
  • düzenli fiziksel aktivite,
  • kaliteli uyku,
  • sağlıklı kilo yönetimi

olmalıdır.

Yalnızca yürüyüş yapmak sağlık açısından değerlidir ancak kas gücünün korunması için direnç egzersizi özellikle önem taşır.

Menopoz hormon tedavisi kilo aldırır mı?

Menopoz hormon tedavisi doğrudan bir kilo alma tedavisi değildir.

Aynı şekilde kilo verme ilacı da değildir.

Menopoz döneminde;

  • yaş,
  • kas kütlesindeki değişim,
  • fiziksel aktivite,
  • uyku,
  • insülin duyarlılığı,
  • beslenme,
  • yağ dağılımındaki hormonal değişiklikler

kilo ve özellikle karın çevresi yağlanmasını etkileyebilir.

Hormon tedavisini:

“Zayıflamak için kullanacağım.”

şeklinde düşünmek doğru değildir.

Menopoz hormon tedavisi meme kanseri yapar mı?

Bu soruya yalnızca:

“Evet”

veya

“Hayır”

demek bilimsel olarak yeterli değildir.

Risk kullanılan tedavinin içeriğine göre değişmektedir.

Özellikle:

  • yalnız östrojen tedavisi,
  • östrojen + progestojen kombinasyonu

aynı risk profiline sahip değildir.

Ayrıca;

  • kullanılan progestojen,
  • tedavi süresi,
  • kadının başlangıç meme riski

de önemlidir.

Östrojen tek başına meme kanseri riskini artırır mı?

Rahmi alınmış kadınlarda kullanılan yalnız östrojen tedavisinin verileri kombine tedaviden farklıdır.

WHI randomize çalışmasının uzun dönem izleminde kullanılan belirli östrojen-only rejiminde meme kanseri insidansı ve meme kanserine bağlı mortalitede artış saptanmamış, aksine azalma görülmüştür.

Bu sonuç:

“Östrojen bütün kadınları meme kanserinden korur.”

şeklinde yorumlanmamalıdır.

Kullanılan hormon, hasta grubu ve tedavi süresi önemlidir.

Ancak şu sonuç önemlidir:

Östrojen-only tedavinin meme riski ile kombine hormon tedavisinin meme riski aynı değildir.

Östrojen + progestojen meme kanseri riskini artırır mı?

Kombine menopoz hormon tedavisinde tedavinin içeriği ve kullanım süresi önemlidir.

Bazı kombine tedavilerde meme kanseri tanısı riskinde süreyle ilişkili küçük bir artış görülebilir.

Risk anlatılırken yalnızca göreceli yüzdelerden bahsetmek yerine:

mutlak risk

konuşulmalıdır.

Yani asıl soru:

“Bu tedavi 1.000 kadın içerisinde kaç ek vakaya karşılık geliyor?”

olmalıdır.

Mikronize progesteron meme açısından daha güvenli mi?

Gözlemsel veriler mikronize progesteronun bazı sentetik progestojenlere kıyasla meme açısından daha elverişli bir profile sahip olabileceğini düşündürmektedir.

Ancak:

“Mikronize progesteron meme kanseri riskini sıfırlar.”

demek doğru değildir.

Uzun dönem riskin tamamen sıfır olduğu gösterilmiş değildir.

Bu nedenle kullanılan progesteron türü de kişiselleştirilmiş risk değerlendirmesinin bir parçasıdır.

Transdermal östrojen meme kanseri riskini sıfırlar mı?

Hayır.

Transdermal östrojenin en belirgin avantajlarından biri pıhtı riski açısından oral östrojene göre daha elverişli bir profil göstermesidir.

Ancak:

jel kullanmak meme kanseri riskini otomatik olarak sıfırlamaz.

Meme riski hormon tedavisinin tamamı ve kullanım süresi üzerinden değerlendirilmelidir.

Ailemde meme kanseri var, hormon kullanabilir miyim?

Ailede meme kanseri olması sistemik menopoz hormon tedavisinin her durumda yasak olduğu anlamına gelmez.

Ancak değerlendirme daha ayrıntılı yapılmalıdır.

Özellikle:

  • hangi akrabada kanser olduğu,
  • tanı yaşı,
  • kaç kişinin etkilendiği,
  • yumurtalık kanseri öyküsü,
  • bilinen BRCA mutasyonu,
  • önceki meme biyopsileri

önemlidir.

Yüksek riskli kadınlarda meme uzmanı veya genetik değerlendirme gerekebilir.

Meme kanseri geçirdim, menopoz hormon tedavisi kullanabilir miyim?

Geçirilmiş meme kanserinde sistemik menopoz hormon tedavisi genel olarak özel bir durumdur ve çoğunlukla tercih edilmez.

Özellikle hormon reseptörü pozitif meme kanserinde karar onkoloji ekibiyle birlikte değerlendirilmelidir.

Menopoz belirtileri için önce hormon dışı seçenekler düşünülebilir.

Hormon tedavisi pıhtı atar mı?

Hormonun uygulama yolu bu açıdan önemlidir.

Oral östrojen karaciğerden ilk geçiş nedeniyle pıhtılaşma sistemi üzerinde transdermal östrojenden daha belirgin etkiye sahiptir.

Transdermal estradiol ise venöz tromboembolizm açısından oral östrojene göre daha düşük riskle ilişkilidir.

Bu nedenle bazı risk faktörleri bulunan kadınlarda transdermal uygulama tercih edilebilir.

Daha önce DVT geçirdim, hormon kullanabilir miyim?

Geçirilmiş DVT veya pulmoner emboli öyküsü özel değerlendirme gerektirir.

Bu hastalarda kendi kendine hormon başlanmamalıdır.

Pıhtının;

  • neden oluştuğu,
  • hangi yaşta geliştiği,
  • provoke olup olmadığı,
  • trombofili bulunup bulunmadığı,
  • devam eden risklerin olup olmadığı

değerlendirilmelidir.

Gerekli durumda hematoloji değerlendirmesi de yapılabilir.

Hormon tedavisinden önce herkese trombofili testi yapılır mı?

Hayır.

Faktör V Leiden, protrombin mutasyonu, protein C, protein S ve antitrombin gibi testlerin hormon tedavisi düşünen bütün kadınlarda rutin olarak taranması önerilmez.

Kişisel veya güçlü ailevi pıhtı öyküsü varsa test gereksinimi ayrıca değerlendirilir.

Menopoz hormon tedavisi kalp krizi yapar mı?

Hormon tedavisinin kalp-damar etkisi;

  • tedaviye başlama yaşı,
  • menopozdan sonra geçen süre,
  • kişinin mevcut kalp-damar riski,
  • hormonun uygulama yolu

gibi faktörlerden etkilenir.

Menopoz hormon tedavisi kalp hastalığını önlemek amacıyla tek başına başlanmaz.

Ancak 60 yaşın altında veya menopozdan sonraki ilk 10 yıl içinde, tedaviye engel durumu olmayan semptomatik kadınlarda genel fayda-risk dengesi daha elverişli kabul edilir.

Bu durum:

“60 yaşından sonra hormon kesinlikle yasaktır.”

anlamına gelmez.

Daha ileri yaşta ilk kez başlanacak tedavi daha ayrıntılı değerlendirme gerektirir.

Menopoz tedavisi kaç yıl kullanılır?

Herkes için geçerli:

“En fazla 5 yıl”

şeklinde bir kural yoktur.

Tedavinin devamı;

  • belirtilerin sürmesi,
  • kullanılan hormon,
  • doz,
  • uygulama yolu,
  • yaş,
  • meme ve damar riski,
  • kadının tercihleri

değerlendirilerek belirlenir.

Tedavi düzenli aralıklarla yeniden gözden geçirilmelidir.

60 yaşında hormon tedavisi kesilir mi?

Hayır.

Bir kadının 60. doğum gününde hormon tedavisini otomatik olarak kesmesi gerektiği şeklinde bilimsel bir kural yoktur.

Ancak yaş ilerledikçe kişisel riskler yeniden değerlendirilmelidir.

Yeni tedaviye 60 yaşından sonra başlamakla, yıllardır uygun şekilde hormon kullanan bir kadının tedavisine devam etmek aynı klinik durum değildir.

Menopozda vajinal kuruluk neden olur?

Ayrıntılı rehber: Menopozda Vajinal Kuruluk ve GSM

Menopozda östrojen azalması;

  • vajinal epitelin incelmesine,
  • elastikiyetin azalmasına,
  • doğal kayganlığın azalmasına,
  • vajinal pH'nın yükselmesine,
  • laktobasillerin azalmasına

neden olabilir.

Bu değişiklikler yalnızca vajinayı değil;

  • vulvayı,
  • üretrayı,
  • mesaneyi

etkileyebilir.

Bu tablo günümüzde:

Genitoüriner Menopoz Sendromu – GSM

olarak adlandırılır.

Menopozda vajinal kuruluk normal mi, katlanmak mı gerekir?

Hayır.

Sık görülmesi tedavi edilemez veya katlanılması gereken bir durum olduğu anlamına gelmez.

Özellikle:

  • kuruluk,
  • yanma,
  • kaşıntı,
  • ilişkide ağrı,
  • ilişki sonrası yanma,
  • sık idrara çıkma,
  • tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonu

tedavi edilebilir.

Vajinal östrojen nedir?

Düşük doz vajinal östrojen doğrudan vajinal dokulara uygulanan lokal östrojen tedavisidir.

Sistemik hormon tedavisinden farklıdır.

Özellikle:

  • vajinal kuruluk,
  • yanma,
  • ilişkide ağrı,
  • bazı idrar yolu belirtileri

üzerinde etkili olabilir.

Sistemik emilimi standart sistemik östrojen tedavisine göre oldukça düşüktür.

Vajinal östrojen kullanan kadına progesteron gerekir mi?

Standart düşük doz lokal vajinal östrojen kullanan rahmi bulunan kadınlarda rutin olarak progesteron eklenmesi çoğu durumda gerekmez.

Ancak açıklanamayan vajinal kanama varsa mutlaka değerlendirilmelidir.

Sistemik hormon tedavisi kullanıyorum ama vajinal kuruluğum devam ediyor, neden?

Sistemik HRT bazı kadınlarda GSM belirtilerini düzeltebilir ancak her zaman yeterli değildir.

Sıcak basmaları tamamen düzelmesine rağmen vajinal kuruluk devam edebilir.

Bu durumda sistemik tedaviye ek olarak lokal vajinal tedavi gerekebilir.

Vajinal lazer menopozda kuruluk için hormona alternatif mi?

Vajinal enerji temelli cihazlarla ilgili çalışmalar bulunmaktadır.

Ancak günümüzde uzun dönem etkinlik ve güvenlik verileri, yerleşik düşük doz vajinal östrojen tedavisi kadar güçlü değildir.

Dolayısıyla vajinal lazer:

“Herkeste hormonun yerine geçen kesin tedavi”

olarak sunulmamalıdır.

Hasta;

  • kanıt düzeyi,
  • alternatif tedaviler,
  • maliyet,
  • olası yarar ve riskler

konusunda bilgilendirilmelidir.

Menopozda cinsel isteksizlik için testosteron kullanılır mı?

Ayrıntılı rehber: Menopozda Testosteron Tedavisi

Testosteron her menopozdaki kadına eklenmesi gereken “üçüncü hormon” değildir.

Mevcut bilimsel verilerde testosteronun en güçlü kullanım alanı, diğer nedenler değerlendirildikten sonra devam eden ve kadında belirgin sıkıntı oluşturan düşük cinsel istektir.

Cinsel isteksizlik varsa önce:

  • vajinal kuruluk ve ağrı,
  • ilişki problemleri,
  • depresyon,
  • kullanılan ilaçlar,
  • uyku,
  • diğer sağlık sorunları

gözden geçirilmelidir.

Testosteron;

beyin sisi, kilo verme, genel enerji artırma, kas yapma veya anti-aging amacıyla rutin menopoz tedavisinin parçası değildir.

Testosteron takviyesi menopozda şart mı?

Hayır.

Menopozdaki her kadının testosteron kullanması gerekmez.

“Östrojen + progesteron + testosteron bütün menopozdaki kadınların kullanması gereken üçlüdür”

yaklaşımı doğru değildir.

Testosteron uygun hastalarda belirli bir klinik endikasyon için değerlendirilmelidir.

Menopozda testosteron kimlere uygun olabilir?

Özellikle menopoz döneminde düşük cinsel istek yaşayan ve bu durumdan belirgin şekilde rahatsız olan kadınlarda testosteron tedavisi değerlendirilebilir.

Ancak düşük libido tek başına testosteron eksikliği anlamına gelmez.

Önce;

  • ağrılı ilişki,
  • vajinal kuruluk,
  • depresyon,
  • anksiyete,
  • uyku bozukluğu,
  • kullanılan ilaçlar,
  • tiroit hastalıkları,
  • partner ve ilişki faktörleri

araştırılmalıdır.

Testosteron seviyem düşükse testosteron kullanmalı mıyım?

Tek başına düşük kan testosteron düzeyi tedavi başlama nedeni değildir.

Kadınlarda cinsel isteksizlik yalnızca testosteron değerine göre teşhis edilmez.

Testosteron ölçümü daha çok tedavi öncesindeki başlangıç değerini görmek ve tedavi sırasında kadınların fizyolojik aralığının üzerinde doz kullanılmasını engellemek amacıyla yararlı olabilir.

Hedef:

“Testosteronu ne kadar yükseltirsek o kadar iyi”

değildir.

Testosteronun menopozdaki yan etkileri nelerdir?

Özellikle fazla doz kullanımında:

  • akne,
  • cilt yağlanması,
  • yüzde veya vücutta kıllanma artışı,
  • androgenetik saç dökülmesi

görülebilir.

Yüksek dozlarda:

  • ses kalınlaşması,
  • klitoriste büyüme,
  • virilizasyon

gibi daha ciddi yan etkiler ortaya çıkabilir.

Bazı androjenik değişiklikler tamamen geri dönüşlü olmayabilir.

Bu nedenle testosteron kullanımında kadınların fizyolojik aralığının aşılmaması önemlidir.

Testosteron pellet kullanılır mı?

Testosteron pelletleri deri altına yerleştirilerek uzun süre hormon salgılayan implantlardır.

Pellet yerleştirildikten sonra dozun hızlı şekilde azaltılamaması veya ilacın etkisinin kolayca durdurulamaması önemli bir dezavantajdır.

Özellikle testosteron düzeyi gereğinden fazla yükselirse yan etkiler uzun sürebilir.

Bu nedenle dozun daha kolay ayarlanabildiği yöntemler çoğu durumda daha avantajlıdır.

Testosteron kullanırken kontrol gerekir mi?

Evet.

Tedavi sırasında:

  • cinsel istekte düzelme olup olmadığı,
  • akne,
  • kıllanma,
  • saç dökülmesi,
  • ses değişikliği,
  • diğer androjenik yan etkiler

değerlendirilmelidir.

Gerekli durumlarda testosteron düzeyi ölçülerek fizyolojik kadın aralığının aşılmadığından emin olunabilir.

DHEA nedir?

DHEA yani dehidroepiandrosteron, başta adrenal bezler olmak üzere vücutta doğal olarak üretilen steroid hormonlardan biridir.

Östrojen ve androjen sentezinde öncü hormon olarak görev yapabilir.

DHEA düzeyleri yaşla birlikte azalabilir.

Ancak:

“DHEA yaşla azalıyor, o halde bütün menopozdaki kadınlar DHEA kullanmalıdır.”

sonucu doğru değildir.

DHEA takviyesi menopozda şart mı?

Hayır.

DHEA bütün menopozdaki kadınlara rutin olarak verilmesi gereken bir takviye değildir.

Özellikle ağızdan kullanılan sistemik DHEA'nın;

  • enerji artırma,
  • gençleşme,
  • kas artırma,
  • libido artırma,
  • beyin sisini giderme,
  • kilo verme

amacıyla bütün menopozdaki kadınlarda rutin kullanımını destekleyen güçlü kanıt bulunmamaktadır.

Vajinal DHEA nedir?

Vajinal DHEA veya prasteron, menopozla ilişkili genitoüriner sendromda özellikle cinsel ilişki sırasında ağrı yaşayan bazı kadınlarda kullanılabilen lokal tedavi seçeneklerinden biridir.

Vajina içerisinde lokal olarak uygulanır.

Dokuda östrojen ve androjen metabolitlerine dönüşerek vajinal dokunun yapısında ve fonksiyonunda iyileşmeye yardımcı olabilir.

Vajinal DHEA ile ağızdan DHEA aynı şey mi?

Hayır.

Bu önemli bir ayrımdır.

Vajinal DHEA, genitoüriner menopoz sendromuna yönelik lokal tedavi yaklaşımıdır.

Oral DHEA takviyesi ise sistemik olarak alınır ve menopozdaki bütün kadınlarda rutin kullanımını destekleyen yeterli kanıt bulunmamaktadır.

DHEA-S seviyem düşükse DHEA takviyesi kullanmalı mıyım?

Tek başına düşük DHEA-S laboratuvar sonucu, sağlıklı bir menopozdaki kadına otomatik olarak DHEA başlanması gerektiğini göstermez.

Tedavi laboratuvar değerini yükseltmek amacıyla değil, kanıtlanmış klinik bir endikasyon varsa düşünülmelidir.

DHEA'nın yan etkileri nelerdir?

DHEA androjenik etkilere yol açabilir.

Özellikle sistemik veya yüksek doz kullanımda:

  • akne,
  • ciltte yağlanma,
  • kıllanma artışı,
  • saç dökülmesi

gibi yan etkiler görülebilir.

DHEA vücutta hem androjen hem de östrojen metabolitlerine dönüşebildiğinden hormon duyarlı hastalıkları bulunan kadınlarda kontrolsüz kullanılmamalıdır.

DHEA meme kanseri riskini artırır mı?

Sistemik DHEA'nın uzun dönem meme güvenliğine ilişkin verileri standart menopoz hormon tedavileri kadar güçlü değildir.

DHEA'nın vücutta seks steroidlerine dönüşebilmesi nedeniyle özellikle hormon duyarlı kanser öyküsü bulunan kadınlarda kendi kendine sistemik DHEA kullanımı önerilmemelidir.

Vajinal DHEA ise sistemik oral DHEA'dan ayrı değerlendirilmelidir.

Menopozda takviye gıda kullanmak şart mı?

Hayır.

Menopoz döneminde her kadının mutlaka vitamin, mineral veya bitkisel takviye kullanması gerektiği şeklinde bilimsel bir kural yoktur.

Takviye ihtiyacı;

  • beslenme düzenine,
  • D vitamini durumuna,
  • kemik sağlığına,
  • demir veya B12 eksikliği bulunup bulunmadığına,
  • protein alımına,
  • kullanılan ilaçlara,
  • eşlik eden hastalıklara

göre değerlendirilmelidir.

Amaç eksiklikleri belirlemek ve gerçekten gerekli olan desteği vermektir.

“Menopoza girdım, mutlaka çok sayıda takviye kullanmalıyım.”

yaklaşımı doğru değildir.

Menopozda hangi takviyeler kullanılabilir?

Her kadının ihtiyacı farklıdır.

Klinik duruma göre;

  • D vitamini,
  • kalsiyum,
  • protein desteği,
  • B12,
  • demir,
  • magnezyum

gibi destekler değerlendirilebilir.

Ancak bunların hiçbiri bütün menopozdaki kadınlarda otomatik olarak başlanması gereken ürünler değildir.

Örneğin yeterli kalsiyumu beslenmeyle alan bir kadına yalnızca menopozda olduğu için yüksek doz kalsiyum takviyesi verilmesi gerekmez.

Benzer şekilde demir veya B12 desteği de eksiklik veya klinik gereksinim doğrultusunda planlanmalıdır.

Bitkisel menopoz takviyeleri hormon tedavisinin yerine geçer mi?

Piyasada;

  • soya izoflavonları,
  • black cohosh,
  • fitoöstrojenler,
  • çeşitli bitkisel karışımlar

gibi çok sayıda menopoz ürünü bulunmaktadır.

Bazı ürünlerin sıcak basması üzerinde sınırlı yararı olabileceğine dair veriler olsa da bütün ürünlerin etkinliği ve güvenliği aynı değildir.

“Bitkisel” olması bir ürünün otomatik olarak güvenli olduğu anlamına gelmez.

Ürünler;

  • farklı dozlarda olabilir,
  • etkin madde miktarları değişebilir,
  • başka ilaçlarla etkileşebilir,
  • bazı hastalıklarda uygun olmayabilir.

Testosteron ve DHEA anti-aging için kullanılmalı mı?

Rutin olarak hayır.

Testosteron ve DHEA'nın yalnızca yaşlanmayı önlemek, daha genç hissetmek, kas yapmak veya enerji artırmak amacıyla bütün menopozdaki kadınlara verilmesini destekleyen yeterli bilimsel kanıt yoktur.

Tedavi bir laboratuvar değerini genç yaşlardaki seviyeye çıkarmaya değil:

kanıtlanmış klinik endikasyona

dayanmalıdır.

Biyoeşdeğer hormon tedavisi gençleştirir mi?

Menopoz hormon tedavisi bir “anti-aging” veya yaşlanmayı durdurma tedavisi olarak reçete edilmemelidir.

Amaç;

  • menopoz belirtilerini tedavi etmek,
  • yaşam kalitesini artırmak,
  • uygun kadınlarda kemik sağlığına katkıda bulunmak

olmalıdır.

Hormon tedavisinin “20 yaşındaki hormon seviyesine dönme” amacıyla yüksek dozlarda kullanılması standart menopoz tedavisi değildir.

Biyoeşdeğer hormon tedavisi her kadına uygun mudur?

Hayır.

Her kadının hormon tedavisine ihtiyacı yoktur.

Ayrıca bazı hastalıklar sistemik hormon tedavisinin kullanılmasını engelleyebilir veya uzman değerlendirmesi gerektirebilir.

Özellikle;

  • geçirilmiş meme kanseri,
  • açıklanamayan vajinal kanama,
  • aktif veya geçirilmiş tromboembolik hastalık,
  • bazı kalp-damar hastalıkları,
  • aktif ciddi karaciğer hastalıkları

özel değerlendirme gerektirir.

Menopoz tedavisine ne zaman başlamak gerekir?

Menopoz hormon tedavisine başlamak için mutlaka adetlerin tamamen kesilmesini beklemek gerekmez.

Belirgin menopoz belirtileri bulunan uygun kadınlarda perimenopoz döneminde de tedavi planlanabilir.

Ancak hâlâ adet gören kadının tedavi düzeni ile yıllardır postmenopozal olan kadının tedavi düzeni farklı olabilir.

Perimenopozda hormon tedavisi kullanılır mı?

Evet, uygun hastalarda kullanılabilir.

Ancak perimenopoz döneminde:

  • gebelik ihtimali devam eder,
  • kanama düzeni dalgalıdır,
  • ovulasyon zaman zaman gerçekleşebilir.

Menopoz hormon tedavisinin gebelikten koruyucu olmadığını bilmek özellikle önemlidir.

Hormon tedavisi doğum kontrolü sağlar mı?

Hayır.

Standart menopoz hormon tedavisi kontraseptif değildir.

Perimenopozdaki kadınlarda gebelikten korunma ihtiyacı ayrıca değerlendirilmelidir.

Erken menopozda hormon tedavisi gerekli mi?

45 yaşından önce ortaya çıkan erken menopoz ve özellikle 40 yaşından önceki prematür over yetmezliği, doğal menopozdan farklı değerlendirilmelidir.

Bu kadınlarda hormon eksikliğinin:

  • kemik,
  • kalp-damar,
  • cinsel sağlık,
  • genel yaşam kalitesi

üzerindeki uzun dönem etkileri daha önemlidir.

Kontrendikasyon bulunmayan kadınlarda hormon replasmanının doğal menopoz yaşına kadar kullanılması sıklıkla değerlendirilir.

Menopoz hormon tedavisi beyin sisine iyi gelir mi?

Menopoz dönemindeki konsantrasyon ve hafıza yakınmaları sık görülebilir.

Uyku bozukluğu, sıcak basmaları, kaygı ve depresif belirtiler de bilişsel performansı etkileyebilir.

Hormon tedavisinin amacı demansı önlemek değildir.

Ancak vazomotor belirtiler ve uyku düzelince bazı kadınlar bilişsel yakınmalarında dolaylı düzelme hissedebilir.

Hormon tedavisi Alzheimer'dan korur mu?

Menopoz hormon tedavisi Alzheimer hastalığını veya demansı önlemek amacıyla rutin olarak başlanmamalıdır.

Tedavi menopoz semptomlarını kontrol etmek amacıyla değerlendirilir.

Bilişsel yakınmaları olan bir kadında yalnızca:

“Östrojen eksik, hormon başlayalım.”

şeklinde yaklaşmak doğru değildir.

Menopoz hormon tedavisi saç dökülmesine iyi gelir mi?

Saç dökülmesinin;

  • demir eksikliği,
  • tiroit hastalıkları,
  • androgenetik saç dökülmesi,
  • hızlı kilo kaybı,
  • stres,
  • beslenme eksiklikleri

gibi çok sayıda nedeni vardır.

Hormon tedavisi yalnızca saç dökülmesini tedavi etmek amacıyla başlanmamalıdır.

Menopoz hormon tedavisi eklem ağrılarına iyi gelir mi?

Menopoz döneminde kas ve eklem yakınmaları sık görülebilir ve bazı kadınlarda hormon tedavisi sırasında yakınmalarda düzelme olabilir.

Ancak her eklem ağrısını menopoza bağlamak doğru değildir.

Romatolojik ve ortopedik nedenler gerektiğinde ayrıca araştırılmalıdır.

Biyoeşdeğer hormon tedavisinin yan etkileri nelerdir?

Tedavinin ilk dönemlerinde veya doz değişikliklerinde:

  • meme hassasiyeti,
  • lekelenme veya düzensiz kanama,
  • şişkinlik,
  • baş ağrısı,
  • cilt reaksiyonları,
  • bazı progesteron preparatlarında uyku hali veya baş dönmesi

gibi yakınmalar görülebilir.

Yan etki ortaya çıkması her zaman tedavinin tamamen bırakılması gerektiği anlamına gelmez.

Doz, uygulama yolu veya preparat yeniden değerlendirilebilir.

Hormon tedavisi başladıktan sonra kanama normal mi?

Rahmi bulunan kadınlarda sistemik HRT'nin ilk dönemlerinde veya preparat/doz değişikliklerinden sonra düzensiz kanama görülebilir.

Ancak kanamanın zamanı ve süresi önemlidir.

Menopoz sonrası ortaya çıkan kanama:

“Hormondandır, önemli değil.”

denilerek otomatik olarak geçiştirilmemelidir.

Devam eden veya yeni başlayan plansız kanamalar değerlendirilmelidir.

Hormon tedavisi başladıktan sonra kontrol ne zaman yapılır?

İlk değerlendirme tedaviye ve hastanın klinik durumuna göre planlanabilir.

Erken dönemde;

  • belirtilerin düzelip düzelmediği,
  • yan etkiler,
  • kanama düzeni,
  • ilacın doğru kullanımı,
  • dozun yeterliliği

değerlendirilir.

Daha sonraki dönemde tedavi düzenli olarak yeniden gözden geçirilmelidir.

Menopoz hormon tedavisinde en düşük doz mu kullanılmalı?

Amaç semptomları kontrol eden etkili ve uygun dozu kullanmaktır.

Bu:

“Her kadına mümkün olan en az hormonu verelim ve şikâyetleri devam etsin.”

anlamına gelmez.

Aynı şekilde gereksiz yüksek doz kullanımından da kaçınılmalıdır.

Bursa'da menopoz tedavisi fiyatı 2026 ne kadar?

“Bursa menopoz tedavisi fiyatı”, “Bursa menopoz doktoru fiyatı” ve “menopoz muayene ücreti ne kadar?” sık aranan sorulardır.

Menopoz tedavisinin tek bir sabit toplam fiyatı yoktur.

Maliyet;

  • ilk menopoz değerlendirmesine,
  • gerekli laboratuvar testlerine,
  • mamografi veya görüntüleme gereksinimine,
  • kullanılan hormon preparatına,
  • lokal vajinal tedavi gereksinimine,
  • kontrol sıklığına

göre değişebilir.

Her hastaya aynı tetkik paketi uygulanmadığı için “menopoz tedavisi şu kadar tutar” şeklinde tek bir rakam vermek yanıltıcı olabilir.

Güncel muayene ve değerlendirme ücreti için iletişime geçebilirsiniz.

Bursa biyoeşdeğer hormon tedavisi fiyatı ne kadar?

Biyoözdeş menopoz hormon tedavisinin maliyeti kullanılan preparata göre değişebilir.

Örneğin;

  • estradiolün uygulama şekli,
  • progesteron gereksinimi,
  • lokal vajinal tedavi,
  • kontrol ve test gereksinimleri

toplam maliyeti etkileyebilir.

Önemli olan yalnızca en ucuz veya en pahalı preparatı seçmek değil:

kişiye uygun ve güvenli tedaviyi belirlemektir.

Güncel ücret bilgisi için iletişime geçebilirsiniz.

Bursa'da menopoz için hormon tedavisi başlamak istiyorum, ilk muayenede ne getirmeliyim?

Varsa;

  • son mamografiniz,
  • smear/HPV sonuçlarınız,
  • önceki kadın doğum ultrasonlarınız,
  • kemik yoğunluğu ölçümünüz,
  • son kan tetkikleriniz,
  • kullandığınız ilaçların listesi,
  • önceki ameliyat raporlarınız

yararlı olabilir.

Ayrıca;

  • son adet tarihinizi,
  • son bir yıldaki adet değişikliklerini,
  • ailede meme/yumurtalık kanseri öyküsünü,
  • ailede veya sizde pıhtı öyküsünü

not etmeniz değerlendirmeyi kolaylaştırabilir.

Menopozda hormon kullanmak istiyorum, hangi doktora gitmeliyim?

Menopoz hormon tedavisi yalnızca reçete yazmaktan ibaret değildir.

Tedaviyi planlayan hekimin;

  • perimenopoz ve menopoz fizyolojisini,
  • jinekolojik kanama değerlendirmesini,
  • endometrium güvenliğini,
  • meme risk değerlendirmesini,
  • östrojen uygulama yollarını,
  • progestojen seçeneklerini,
  • pıhtı riskini,
  • kemik sağlığını,
  • genital ve cinsel menopoz belirtilerini

birlikte değerlendirebilmesi önemlidir.

Bursa'da biyoeşdeğer hormon tedavisi için Doç. Dr. Deniz Şimşek'e başvurabilir miyim?

Menopoz, perimenopoz ve menopoz hormon tedavisi değerlendirmesi Doç. Dr. Deniz Şimşek – Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı tarafından Bursa'da yapılmaktadır.

Değerlendirmenin amacı her kadına hormon başlamak değildir.

Amaç:

  1. Menopoz veya perimenopoz belirtilerini tanımlamak,
  2. Başka hastalıkların dışlanması gereken durumları belirlemek,
  3. Hormon tedavisinin uygun olup olmadığını değerlendirmek,
  4. Tedavi gerekiyorsa kişiye uygun östrojen uygulama yolunu seçmek,
  5. Rahmi bulunan kadınlarda endometriumun uygun şekilde korunmasını sağlamak,
  6. Meme, pıhtı, kalp-damar ve kemik risklerini birlikte değerlendirmek,
  7. Testosteron veya DHEA gibi ek tedavilere gerçekten ihtiyaç olup olmadığını belirlemek,
  8. Gereksiz hormon ve takviye kullanımından kaçınmak,
  9. Tedaviyi belirli aralıklarla yeniden değerlendirmektir.

Sıkça Sorulan Sorular

Menopozda hormon kullanmak şart mı?
Hayır.
Hormon kullanmazsam ne olur?
Bu kişinin menopoz yaşı, belirtileri ve kemik sağlığına göre değişir.
Biyoeşdeğer hormon tamamen doğal mı?
Estradiol ve mikronize progesteron insan hormonlarıyla aynı moleküler yapıya sahip olabilir.
Biyoeşdeğer hormon ile biyoözdeş hormon aynı şey mi?
Hastalar bu kelimeleri çoğunlukla aynı anlamda kullanmaktadır.
BHRT nedir?
BHRT, Bioidentical Hormone Replacement Therapy ifadesinin kısaltmasıdır.
Estradiol jel biyoözdeş midir?
17β-estradiol içeren uygun estradiol preparatları insan estradiolüyle aynı moleküler yapıdadır.
Mikronize progesteron biyoözdeş midir?
Evet.
Progesteron herkese verilmeli mi?
Hayır.
Estradiol jel pıhtı yapar mı?
Transdermal estradiol venöz pıhtı açısından oral östrojene göre daha elverişli risk profiline sahiptir.
Hormon tedavisi meme kanseri yapar mı?
Tedavinin türüne ve süresine göre risk değişir.
Mikronize progesteron meme kanseri yapmaz mı?
Bazı diğer progestojenlere göre daha elverişli gözlemsel veriler vardır ancak riskin sıfır olduğu söylenemez.
Ailemde meme kanseri varsa hormon yasak mı?
Hayır.
Menopozda vajinal östrojen güvenli midir?
Lokal düşük doz vajinal östrojenin sistemik emilimi düşüktür ve sistemik HRT ile aynı risk kategorisinde değerlendirilmez.
Menopozda testosteron şart mı?
Hayır.
Testosteron kimlere verilebilir?
Diğer nedenler değerlendirildikten sonra devam eden ve kadında belirgin sıkıntı oluşturan düşük cinsel istekte uygun hastalarda değerlendirilebilir.
DHEA takviyesi şart mı?
Hayır.
Vajinal DHEA ile oral DHEA aynı mı?
Hayır.
Menopozda takviye kullanmak şart mı?
Hayır.
Hormon tedavisi kaç yaşına kadar kullanılır?
Herkes için geçerli sabit bir yaş sınırı yoktur.
Beş yıl sonra hormon mutlaka bırakılır mı?
Hayır.
Hormon tedavisi kilo aldırır mı?
Hormon tedavisi doğrudan kilo aldıran bir tedavi değildir.
Hormon tedavisi kilo verdirir mi?
Hayır.
Hormon tedavisi kemikleri korur mu?
Uygun kadınlarda sistemik menopoz hormon tedavisi kemik kaybının önlenmesine katkıda bulunabilir.
Hormon tedavisi kas kaybını tamamen engeller mi?
Hayır.
Gece 3'te uyanmak menopoz belirtisi midir?
Olabilir ancak tek başına menopoz tanısı koydurmaz.
Sıcak basmam yoksa menopozda değil miyim?
Hayır.
Adet görürken hormon tedavisi başlanabilir mi?
Uygun perimenopoz hastalarında evet.
HRT gebelikten korur mu?
Hayır.
Hormon tedavisinde FSH takibi şart mı?
Hayır.
Hormon seviyemi 20 yaşındaki seviyeye çıkarmalı mıyım?
Hayır.
Tükürük hormon testi yaptırmalı mıyım?
Hormon tedavisini kişiselleştirmek için rutin tükürük hormon testlerini destekleyen yeterli bilimsel kanıt bulunmamaktadır.

Sorularınızı doğrudan hekiminize sorun

Şikâyetiniz ve tedavi seçenekleri kişiye göre değişir. Muayene randevusu için WhatsApp’tan yazabilir ya da doğrudan arayabilirsiniz.

Ulubatlı Hasan Blv. No: 48-62, Özel Aritmi Osmangazi Hastanesi, Osmangazi/Bursa — Bursa

Kaynakça

  1. 1NICE NG23 – Menopause: Identification and Management
  2. 2British Menopause Society – HRT Recommendations
  3. 3British Menopause Society – Bioidentical HRT Consensus Statement
  4. 4British Menopause Society – HRT and Breast Cancer Risk
  5. 5British Menopause Society – Testosterone Replacement in Menopause
  6. 6The Menopause Society – Hormone Therapy
  7. 7The Menopause Society – Genitourinary Syndrome of Menopause
  8. 8American College of Obstetricians and Gynecologists – Hormone Therapy for Menopause
  9. 9American College of Obstetricians and Gynecologists – Compounded Bioidentical Menopausal Hormone Therapy
  10. 10Women's Health Initiative uzun dönem takip çalışmaları

Bu sayfadaki tıbbi bilgiler yukarıdaki kaynaklardan derlenmiş, Doç. Dr. Deniz Şimşek tarafından incelenmiştir. Tıbbi bilgi zamanla değişir; en güncel durum için hekiminize danışın.

Bu konuda ayrıntılı yazılar

Menopoz Tedavisi rehberi

Fonksiyonel Tıp — diğer konular

Randevu